Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 4
Beleg van Engwierum en Bennerts dood, 1473
Een bestand na drie dagen beleg
Begin april 1473 belegerden de rechters van Oostergo het huis van Bennert Doenya in Engwierum in Dongeradeel. Bennert verzette zich tegen het recht, de gemeenschap en de rechters. Na drie dagen beleg werd ’s avonds, omstreeks de vespertijd, een bestand gesloten. Het leger brak op en vertrok.
Omdat het bestand pas laat was gesloten, bleven enkele mannen van het leger die nacht nog in een huis achter. Zij wilden de volgende ochtend vroeg vertrekken. Bennert en Bruer Meckama hoorden met hun helpers dat er nog mannen waren achtergebleven. Zij verbraken het bestand, kwamen ’s nachts uit het huis en staken het huis van hun tegenstanders in brand. Allen die daar waren, werden verbrand, doodgeslagen of gevangengenomen.
Een tweede beleg en achttien verdronken mannen
Daarom verzamelden de rechters van Oostergo twee weken later opnieuw al hun macht. Zij belegerden het huis nogmaals en veroverden het na enkele dagen met geweld. Botte Doenya werd gevangengenomen. Van de soldaten die het huis hadden verdedigd, werden er achttien verdronken. Het huis werd neergehaald.
Bennert valt van zijn paard
Later dat jaar, in de nacht van Maria-Hemelvaart, werd Bennert Doenya in Ter Lune bij Kollum gevangengenomen. Men voerde hem op een paard naar Dokkum om daar voor zijn daden berecht te worden. Omdat hij niet voor de rechters durfde te verschijnen, liet hij zich telkens van het paard vallen, in de hoop zo te ontkomen. Zijn bewakers, die hem naar Dokkum moesten brengen, raakten daarover zo ontstemd dat zij hem onderweg, tussen Lune en Dokkum, doodsloegen.
Wraak voor Hessel van Bozum
Op 6 juli van hetzelfde jaar werd Lyuwe, de zoon van Doytse, in Raerd gedood door Ade Jongama. Dat was uit wraak voor Hessel van Bozum, de oom van Ade, die Lyuwe in 1459 had doodgeslagen, zoals eerder is verteld.
Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 4
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.
Op de kaart
Bij deze kroniek
Bronnen en verantwoording
Worp van Thabor, Kronijk van Friesland, vierde boek, Friesch Genootschap, Leeuwarden 1850, gedrukte blz. 119-121 (PDF-bladzijden 130-132).
Online kronieken, dagboeken en brieven
- De jaarzin onderaan blz. 119 tot het einde van Lyuwes dood bovenaan blz. 121. De gedrukte opmerking over een lege handschriftbladzijde na dit bericht staat alleen in deze verantwoording.
- Begin april, drie dagen, vespertijd, late sluiting van het bestand, achtergebleven mannen, plan voor vertrek de volgende ochtend, Bennert en Bruer Meckama met helpers, nachtelijke uitval, brand en alle drie genoemde uitkomsten voor de slachtoffers zijn behouden.
- Twee weken later, de tweede belegering, enkele dagen, Botte als gevangene en achttien verdronken verdedigers zijn niet tot een enkel gevecht verkort. Verdroncken is in deze gewelddadige afhandeling als werden verdronken weergegeven, zonder een nieuwe verdrinkingsmethode toe te voegen.
- De nacht van Maria-Hemelvaart, Ter Lune bij Kollum, vervoer op een paard naar Dokkum, vrees voor de rechters, herhaald van het paard vallen, hoop op ontsnapping, ergernis van de bewakers en dood onderweg tussen Lune en Dokkum staan volledig in de tekst.
- Het laatste bericht gaat terug naar 6 juli van hetzelfde jaar. Die volgorde is die van de afdruk, niet een door ons herschikte kalender. Lyuwe is Doytses zoon, Ade Jongama is de dader en Hessel van Bozum zijn oom. Wraak voor de dood in 1459 is gelinkt naar de eerdere pagina.
- De beelden zijn algemene historische voorstellingen, niet beelden van de genoemde gebeurtenis of een bewezen locatie. Hun eigen periode is vermeld. De kaart toont een passend huidig overzicht zonder niet bewezen gebouwlocaties of historische grenzen.
De volledige bij deze pagina horende overgeleverde passage is met de afdruk van boek 4 vergeleken. Onzekere tekstlezingen, naamvormen en dateringen blijven afzonderlijk verantwoord. De vergelijking met de kroniek is geen onafhankelijke bevestiging van al haar historische mededelingen.