Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 4

Duurte en de zusters van Sigerswold, 1482

Een brief aan de delen

Na de sluiting van het verbond stuurden de steden de volgende brief aan de delen om goede rechtspraak te vestigen.

Gerecht en raad van Leeuwarden, Bolsward en Sneek (in modern Nederlands):

Gerecht en raad van Leeuwarden, Bolsward en Sneek laten u, namens onszelf en degenen die met ons verbonden zijn, samen met de gemeenschap weten dat wij een vast verbond hebben gesloten voor de rust van ons land en het welzijn van de gemeenschap.

Daarom verzoeken wij u vriendelijk, om kwaad te voorkomen, vóór de eerstkomende mei in uw delen deugdelijke rechtspraak in te richten. Bepaal onderling wie recht toekomt en zorg dat ieder zijn recht gewaarborgd krijgt, zowel in hogere als lagere rechtspraak. Doet u dat niet vóór die dag, dan bent u opgeroepen voor de eerstvolgende algemene vergadering in Leeuwarden op 8 mei. Kom daar uit uw deel met hoogstens zes personen en verantwoord waarom u geen recht wilt handhaven.

Zie er vanaf nu op toe dat er geen geweld in uw deel wordt gepleegd. Doet iemand geweld, keer dat dan met uw macht. Kunt u het niet alleen keren, laat het ons, de genoemde steden, weten. Dan kunnen wij overleggen hoe dat geweld het beste kan worden gestopt. Wij zijn niet van plan het langer toe te laten. Geschreven onder het geheime zegel van onze steden in 1482, op de avond vóór Sint-Gorin, dat is 23 april.

Deze brieven werden gestuurd aan:

• Barradeel;
• Menaldumadeel;
• Hennaarderadeel;
• Baarderadeel;
• Rauwerderhemsteradeel;
• Utingeradeel;
• Ferwerderadeel;
• Dantumadeel;
• Leeuwarderadeel;
• de Trynwolden.

Een last rogge kost vijfenzeventig gouden gulden

In 1482 heerste duurte in Friesland en elders. Een last rogge kostte vijfenzeventig gouden gulden. Daarom besloten de steden, stemmen, landen en delen van Oostergo en Westergo op de algemene vergadering in Leeuwarden eensgezind tot een uitvoerverbod. Dat gebeurde op de maandag na Maria-Hemelvaart, 19 augustus.

Niemand uit Oostergo, Westergo of de steden mocht de volgende goederen uit Friesland uitvoeren of de uitvoer ervan toestaan:

• graan;
• boter;
• kaas;
• hout;
• turf.

Dat verbod gold vóór het volgende Pasen of zolang het land niet opnieuw was ingezaaid. Wie ondanks het verbod graan uitvoerde en daarop werd betrapt, verbeurde het graan. De helft kwam toe aan degene die het ontdekte of in beslag nam, de andere helft aan de steden en landen.

Later, op de maandag na Sint-Michiel, de laatste dag van september, besloot de algemene vergadering in Sneek dat de volgende goederen en dieren wel uitgevoerd mochten worden:

• boter;
• kaas;
• ossen;
• vette koeien.

Alle andere levensmiddelen en graan moesten in het land blijven, op dezelfde straf.

Vijf witte zusters uit Hoorn

Toen Hoorn in hetzelfde jaar door de Friezen was veroverd en acht dagen later door de stadhouder werd heroverd, waarbij velen werden gedood, verlieten veel geestelijken daar hun kloosters. Onder hen waren vijf witte zusters die naar Friesland kwamen om in andere kloosters hun levensonderhoud te vinden. Zij kwamen in Oostergo bij Garijp, in een dorp dat vanouds Sigerswold heette. Het was verlaten en vervallen. Er stonden geen of weinig huizen en het dak van de kerk was naar binnen gestort.

Buiten tegen de kerkmuren maakten zij een kleine hut van sparren en riet, waarin zij eerst schuilden. Later begonnen zij met hulp van goede mensen te bouwen en maakten zij de kerk schoon. Zij kregen toestemming van het gemeenschappelijke land en bevestiging van de bisschop van Utrecht om daar een klooster te bouwen. Zij vonden door hun nederige, goede leven zoveel genade bij God en de mensen dat zij daarna een fraai klooster bouwden, dat zij tot in mijn tijd nog dagelijks verbeterden.

Van de vijf eerste zusters keerden twee naar hun klooster in Hoorn terug. Er bleven er drie over. De voornaamste was zuster Catryn Hilbrants, geboren in Bolsward. Later namen zij anderen op. Het klooster heette in Worps tijd nog Sigerswold.

Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 4

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.