Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 4

Focx belegerd in IJlst, 1495

Focx en Daem van Tyll komen in Sloten

Hierna kwamen jonker Focx en Daem van Tyll omstreeks Sint-Simon en Sint-Judas met driehonderd soldaten in Sloten. Focx liet tweehonderd man in Sloten achter en trok met honderd naar IJlst. Goslick Juwinga kwam daar met zijn mannen. Zij belegerden Sytze Harincxma’s huis, dat door de Bolswarders en hun soldaten was bezet.

Een beleg, rond 1500.
Een beleg, rond 1500.

De Bolswarders vallen aan

Juw Juwinga en zijn broer Tyerck Walta hoorden dat hun vrienden op dat huis werden belegerd en dat Goslick en Focx maar honderd soldaten bij zich hadden. Met hun soldaten, Bolswarder burgers en andere Vetkopers kwamen zij naar IJlst om het huis te ontzetten en de soldaten te verslaan.

Focx zag hoe sterk de Bolswarders naderden. Hij trok zich met zijn mannen terug op het huis van Deecken Tetiszoon in IJlst. Vanbinnen versterkte hij het zo goed mogelijk met aardwerk. De Bolswarders beschoten het met hun grote kanon, zodat Focx en zijn soldaten er niet lang stand konden houden.

Een waarschuwing uit Sneek

Bocke Harincxma en Jarich Hottinga schreven Juw en de Bolswarders dat zij van het huis moesten wegtrekken. Anders zouden zij met de overige soldaten en hun vrienden komen om hen te verdrijven. Juw en de Bolswarders hoorden dat de soldaten uit Sloten naar Sneek waren gekomen en dat daar veel mannen samenkwamen om het huis te ontzetten.

Gewapende boeren, rond 1500.
Gewapende boeren, rond 1500.

Terugtocht en achtervolging

In de nacht van 20 oktober trokken zij van het huis weg. Diezelfde nacht verlieten zij ook Sytze Harincxma’s huis en keerden naar Bolsward terug. Zij namen alle koeien mee die zij konden bemachtigen. Focx hoorde van hun vertrek. Nog diezelfde nacht achtervolgde hij hen met de Friezen die hun vee hadden verloren. Zij kregen alle dieren terug.

Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 4

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Op de kaart

Een stins, rond 1500.
Een stins, rond 1500.
Reizigers, rond 1500.
Reizigers, rond 1500.
Een legerkamp, rond 1500.
Een legerkamp, rond 1500.
Een schutter, rond 1500.
Een schutter, rond 1500.
Gewapende mannen bij een brug, rond 1400.
Gewapende mannen bij een brug, rond 1400.

Bij deze kroniek

Bronnen en verantwoording

Worp van Thabor, Kronijk van Friesland, vierde boek, Friesch Genootschap, Leeuwarden 1850, gedrukte blz. 229-230 (PDF-bladzijden 240-241).

Online kronieken, dagboeken en brieven

  • Vanaf Dit aldus geschiedt op blz. 229 tot het volledige slot over het teruggekregen vee op blz. 230, vóór de tocht op de laatste oktoberdag. Het hele IJlster verhaal is bewerkt.
  • Driehonderd soldaten, tweehonderd in Sloten en honderd naar IJlst, beide belegeringen, Deecken Tetiszoons huis, aardwerk binnenin, groot kanon, Bockes en Jarichs brief, mannen in Sneek, nachtelijk vertrek, meegenomen koeien en achtervolging door de benadeelden zijn volledig behouden.
  • De bron plaatst de aankomst omstreeks Simon en Judas vóór een vertrek dat zij uitdrukkelijk op 20 oktober dateert. Beide vermeldingen zijn behouden zonder de datum naar 30 oktober of november te veranderen. Dit is een open chronologische bronvraag; deze bronvraag blijft onopgelost. Geen eigen exacte datum voor de feestdag berekend.
  • Focx/Fox en Sytze/Syttye zijn spellingvarianten in het relaas. De schrijfwijze Focx en Sytze is hier consequent gebruikt. Deecken Tetiszoon is niet met onbekende verdere gegevens ingevuld.
  • De beelden zijn algemene historische voorstellingen met hun eigen periode, geen bewezen weergaven van de gebeurtenissen. De kaart toont een huidig overzicht zonder verzonnen historische gebouwen of grenzen.

De volledige bij deze pagina horende overgeleverde passage is naast de afdruk van boek 4 gelezen. Alle leesbare bepalingen, handelingen, namen en uitzonderingen blijven behouden. Afzonderlijk verantwoorde tekst- en rechtsvragen zijn daarmee niet onafhankelijk opgelost.