Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 4

Workum heroverd en Koudum verbrand, 1495

Zeventien huizen verbrand

Op de laatste dag van oktober trokken Goslick Juwinga en Douwe Harincxma met de soldaten en de Workumer ballingen naar Hommerts en Jutrijp. Zij verbrandden er zeventien huizen van vrienden van Epo Tetis Hettinga. Andere boeren en dorpen in de omgeving beroofden zij en legden zij zware brandschattingen op.

Workum zonder weerstand ingenomen

Op 9 november lieten Goslick, Hero Hottinga, Douwe en Laes Harincxma schepen gereedmaken. Met de ballingen en soldaten trokken zij naar Workum. Zij namen de stad zonder weerstand in, want de Vetkopers waren tevoren met hun goederen vertrokken. Terwijl de hoofdelingen en soldaten daar lagen, kwamen nog meer buitenlandse soldaten het land in. Hun aantal groeide tot meer dan duizend. De voornaamste bevelhebbers waren Focx en Daem van Tyll.

Met de laatst aangekomen soldaten kwamen:

• jonker Florys;
• Thooft van den Bussche;
• Lange Coort;
• Jan van Moers;
• Jan van Lyer;
• Leentyen Cuyper;
• Jan van Alpen;
• Lubbert Bennevolt.

Hero beschiet zijn eigen huis

Hero Hottinga liet het grote kanon van Franeker halen. Hij beschoot daarmee zijn huis in Workum, dat Tyerck Walta eerder had veroverd en met soldaten bezet. Toen het huis door de beschieting was doorslagen en twee soldaten op het huis waren doodgeschoten, gaf de bezetting zich over. De mannen werden gevangen. De Friezen kwamen in Hero’s gevangenschap; de Duitsers werden aan de buitenlandse soldaten overgedragen.

Bij dit beleg werd Laes Harincxma in de Haag, de broer van Douwe Harincxma, neergeschoten. Later stierf hij aan die verwonding.

Belastingen en de brand in Koudum

Goslick en zijn soldaten legden zware belastingen op aan heel buitendijks Wymbritseradeel, Stavoren, Hindeloopen, Molkwerum en omliggende dorpen:

• één stuiver per koe;
• een halve stuiver per pondemaat.

Op 21 november wilden zij ook van Koudum betaling. Hartman Gaelis, hoofdeling in Koudum, verbood zijn onderdanen een overeenkomst met de soldaten te sluiten.

Daarop trokken de soldaten met hun hele macht naar Koudum. Toen Hartman hun overmacht zag, stak hij zijn eigen huis in brand en trok met zijn boeren weg. De soldaten verbrandden eenentwintig huizen in Koudum. De overige inwoners betaalden een zware brandschatting.

Ook vrienden worden beroofd

De soldaten stuurden brieven naar alle dorpen in Gaasterland. Zij moesten naar hen in Workum komen en belasting brengen. De Gaasterlanders spraken samen af niets te betalen. Terwijl Goslick en de soldaten in Workum lagen, richtten de soldaten zowel vrienden als vijanden te gronde. Zij roofden veel goederen van de boeren en ontzagen kerken noch kraamkamers. De soldaten waren zo machtig dat Goslick en de andere hoofdelingen weinig gezag over hen hadden.

Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 4

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.