Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 4

Leeuwarden weigert Westergo te helpen, 1498

Sneek vraagt om hulp

Toen Tyerck Walta met vreemde soldaten Friesland binnenkwam, hadden de Snekers meteen naar Leeuwarden geschreven. Zij vroegen zonder uitstel heel Oostergo bijeen te brengen en volgens de bezegelde afspraken samen de soldaten tegen te houden, zodat zij niet verder het land inkwamen. De Leeuwarders en de Groninger raad die daar verbleef, riepen de hoofdelingen van Oostergo bijeen. Zij vroegen hun wat men met de soldaten in Westergo moest doen. De meeste hoofdelingen adviseerden meteen op te treden om erger te voorkomen. Zij boden aan zelf mee te trekken.

Leeuwarden antwoordde dat het niet tegen de soldaten buiten de eigen stad wilde optrekken.

De Leeuwarders dachten niet aan hun beloften en bezegelde brieven, maar vertrouwden op hun sterke stad. Dit liep uit op grote verwoesting, niet alleen van Westergo, maar van heel Friesland, zoals u verderop zult horen.

Drieduizend boeren blijven in Sneek

Bocke en de andere hoofdelingen in Sneek waren zeer verontwaardigd over dat onredelijke antwoord.

Zij hadden de soldaten in IJlst toen kunnen verslaan. Er waren wel drieduizend boeren in Sneek, terwijl de soldaten moe van de reis en verkleumd waren en velen geen wapens hadden. Toch wilden de hoofdelingen niet zonder hulp van Leeuwarden en Oostergo aanvallen. Hero Hottinga, Goslick Juwinga en enkele andere hoofdelingen, hun geheime vrienden die het plan van de hertog van Saksen kenden, hielden een aanval door Westergo alleen tegen en raadden die af. Zij zeiden dat men zich aan de verdragen met Oostergo moest houden.

Eedo Jongama gaat nogmaals naar Leeuwarden

Bocke en de andere in Sneek verzamelde hoofdelingen vroegen Eedo Jongama, hoofdeling in Rauwert, nogmaals naar Leeuwarden te reizen. Hij was ook in Sneek. Hij moest de raden van Groningen en Leeuwarden, die daar met veel Oostergoër hoofdelingen bijeen waren, vragen zich aan de afspraken te houden. Oostergo moest meehelpen de vreemde soldaten gezamenlijk te weerstaan en uit het land te drijven.

De Groninger raad antwoordde Eedo dat de soldaten in Bolsward Oostergo nog geen stuiver schade zouden toebrengen. Daarom wilde hij niets tegen hen ondernemen.

Uit dat antwoord kon men duidelijk merken dat de komst van Tyerck Walta met de soldaten in Westergo niet buiten Groningens weten en wil was gebeurd.

Eedo kwam in Sneek terug en bracht het antwoord aan Bocke en de anderen over. Daarna gingen zij uiteen en reisde ieder naar huis.

Westergo geteisterd

De soldaten in Bolsward werden dagelijks talrijker en machtiger. Zij verwoestten Westergo met brand en schade. Zij spaarden vrienden, kerken noch godshuizen. Friezen in Westergo werden gevangengenomen, gemarteld en gedood zonder dat iemand weerstand bood. Maar in Oostergo, over de Zwette, richtten zij geen schade aan.

Groningen en Leeuwarden hoorden en zagen dit en wilden Westergo niet helpen. Zij verheugden zich er eerder over en zagen het door de vingers. Later bleek dat Groningen heimelijk had aangeraden en geholpen de soldaten naar Westergo te brengen. Het had sommige kapiteins soldij beloofd. Groningen verwachtte dat steden, hoofdelingen en Friezen door de overlast vrijwillig tot zijn verbond zouden toetreden als het hen dan van de soldaten verloste.

Twee machten hopen Friesland te beheersen

Zo wilden Albrecht van Saksen en Groningen met deze soldaten hetzelfde bereiken. Groningen kende de afspraken van de hertog met de kapiteins niet. Beiden hoopten door de soldaten heer van Friesland te worden. Maar de hertog werd heer, en Groningen bracht Oostergo en zichzelf groot leed en schade toe, zoals u verderop zult horen. Nu wil ik kort iets, maar niet alles, schrijven over de schade, het bloedvergieten en het geweld dat deze soldaten vanuit Bolsward in Westergo aanrichtten.

Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 4

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.