Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 4

Bocke ontsnapt en Westergo sluit vrede, 1497

Albrecht stuurt boden naar Franeker

In 1497 verbleef hertog Albrecht van Saksen in Alkmaar in Holland. Hij stuurde boden naar Franeker. Daar lieten zij de opdracht zien die Maximiliaan, de Rooms-koning, hem had gegeven: hij moest namens de koning gouverneur van Friesland zijn. Maar de steden, hoofdelingen en landen van Westergo wilden hun privileges niet afstaan en geen vreemde landsheer binnenhalen.

Albrecht dreigde met tweeduizend soldaten te komen en Westergo in te nemen. Hero Hottinga en Goslick Juwinga hadden hem dat het jaar daarvoor toegezegd, voordat zij jonker Focx met zijn achthonderd soldaten konden krijgen. Wanneer Albrecht met tweeduizend soldaten kwam, zouden zij met hun vrienden de steden, hoofdelingen en landen zo bewerken dat hij zijn zin in Westergo kreeg. Dat lukte hun nog niet. Zij durfden het plan niet openlijk voor te leggen, omdat de Friezen sterk vasthielden aan hun rechten en vrijheden.

Daarom kwam de hertog toen nog niet met soldaten in Friesland. Hij overlegde in het geheim en met list hoe onder de naam van anderen soldaten het land konden binnenkomen. Die kwelden de Friezen zo lang dat zij hem vrijwillig in Westergo binnenhaalden, zoals u bij het jaar 1498 zult horen.

Jan Kanneken bereidt Bockes ontsnapping voor

Bocke Harincxma, Low Donya en Sytze Harincxma uit IJlst zaten nog in Groningen gevangen. In Sneek woonde Jan Kanneken, koopman en wijntapper, die ook kannen kon maken. Voor zijn handel reisde hij vaak naar Groningen en naar Oost-Friesland, over de Eems. In Groningen sprak hij Bocke telkens aan. Om hem vaker zonder verdenking te kunnen bezoeken, ging hij bij een Groninger kannenmaker werken.

Wanneer hij alleen bij Bocke was, onderzocht hij het slot waarmee die was opgesloten en alle omstandigheden eromheen. Hij liet een ijzeren vijl en ander gereedschap maken om het slot open te krijgen en te verbreken. Nadat alles geregeld was, kwam hij tegen de avond bij Bocke en bleef die nacht bij hem.

Door het venster en over de stadsgracht

Tussen twaalf en één uur maakte Jan Bocke los en hielp hem door een venster naar buiten. Zij klommen over de stadsmuur op de plek waar Jan tevoren had vastgesteld dat zij het minste gevaar liepen ontdekt te worden. Jan kon zwemmen. Hij zwom de stadsgracht over en trok Bocke naar zich toe aan een lijn die hij om diens lichaam had gebonden. Samen liepen zij een kleine mijl naar een plek waar Jan de vorige dag twee paarden had geregeld. Zij stegen op en kwamen op 4 juli veilig in Zwolle aan.

Eervol terug naar Sneek

Zwolle gaf Bocke geleide, ontving hem vriendelijk en behandelde hem met eer. Hij bleef er totdat zijn vrouw Aanske en zijn zuster Catrina met dertig mannen kwamen om hem eervol naar huis te halen. De Snekers leidden hem in processie de kerk binnen. Zij zongen het Te Deum laudamus om God te loven en te danken. De volgende dag werd het heilige sacrament rond de stad gedragen en werd de mis van de Heilige Geest vroom gezongen. Alle straten waren met groene bomen versierd. Iedere straat bood Bocke afzonderlijk een geschenk aan, uit blijdschap dat hij uit Groningen verlost was.

Na Bockes ontsnapping werden Low Donya en Sytze Harincxma strenger bewaakt en steviger opgesloten. Low betaalde uiteindelijk tweeduizend gouden gulden. Sytze gaf een bezegelde brief waarin hij beloofde eveneens tweeduizend gouden gulden op vastgestelde termijnen te betalen. Zo kwamen ook zij uit Groningen thuis.

Een bestand in Dronrijp

Omstreeks Sint-Maarten vergaderden Groningen en Oostergo met Westergo in Dronrijp. Zij sloten een bestand en schortten alle onderlinge geschillen op tot de eerstvolgende Sint-Pancrasdag in 1498. Met bezegelde brieven beloofden zij elkaar met hun hele macht te helpen om vreemde landsheren en soldaten uit het land te weren en gezamenlijk weerstand te bieden. Leeuwarden vernieuwde en bevestigde deze afspraak daarna nog tweemaal met Westergo, in Deinum en Raedwert. Met handslag beloofden zij haar onbreekbaar te houden.

Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 4

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.