Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Deze pagina is gebaseerd op de bewaard gebleven aantekeningen van vroedvrouw Catharina Geertruida Schrader. Zij was als vroedvrouw actief van 1693 tot 1745 en woonde in deze jaren in Dokkum.

Lees het overzicht van haar leven en werk.

Houtbewerking rond 1715.

Een ambachtsman aan het werk in zijn werkplaats. Catharina kwam tijdens haar praktijk in huizen van uiteenlopende Dokkumer beroepsgroepen.
Lees meer over ambachtslieden .

28 november 1731: bij meester-timmerman Sybe Harrems buiten de Hanspoort

Op 28 november 1731 werd Catharina buiten de Hanspoort geroepen bij Sybe Harrems. Zij noemt hem “meyster timmerman”. Zijn vrouw heette Menke. De aanduiding meester betekende dat Sybe niet alleen als knecht werkte, maar als zelfstandig of erkend vakman binnen zijn ambacht kon optreden.

Catharina gaf opnieuw een concrete plaatsaanduiding: “butten de Hansporrt”. De Hanspoort was een van de toegangen tot Dokkum. Buiten de poort lagen woningen en werkplaatsen langs de routes en waterverbindingen rondom de stad. Zulke vermeldingen maken haar register bruikbaar naast de bredere geschiedenis van Dokkum in de 18de eeuw .

De bevalling zelf beschreef Catharina ditmaal kort. Menke bleef volgens haar lang in barensnood: “Tallemde lang.” Uiteindelijk werd een dochter geboren. Meer bijzonderheden over de geboorte voegde zij niet toe. Haar vergoeding bedroeg twee gulden en tien stuivers.

Wasdag rond 1715.

Een Friese stad in het begin van de 18de eeuw. In straten, stegen en huizen zoals deze lag het werkterrein van Catharina.

De combinatie van plaats en beroep is wel precies. Timmerlieden waren nodig voor huizen, werkplaatsen, pakhuizen en allerlei houten constructies. Rond een stad met veel scheepvaart liep het werk van timmerlieden bovendien dicht langs dat van scheepstimmerlieden en schuitmakers. Op Catharina’s pagina’s komen verschillende van zulke vaklieden terug. De bedrijvigheid rond poorten, water en werkplaatsen was al belangrijk in Dokkum in de 17de eeuw en bleef dat in haar eigen tijd.

De Hanspoort keert eveneens terug in haar praktijk. In 1725 hielp zij bijvoorbeeld de vrouw van een molenaar bij de Hanspoort , en in 1730 werd zij buiten de Hanspoort bij de kalkovens geroepen. Zo verschijnt dezelfde stadsrand in haar register als woon- én werkgebied.

Overzicht Catharina Schrader

Ziekenzorg rond 1715.

Ziekenzorg rond 1715.

Een Friese stad in het begin van de 18de eeuw. In straten, stegen en huizen zoals deze lag het werkterrein van Catharina.
Lees meer over Dokkum in de 18de eeuw .

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Verder kijken

Dokkum op de actuele kaart.

Kraamzorg rond 1715.

Dokkum op de kaart van Schotanus uit 1664. De Hogepol, waar Catharina woonde, ligt bij de Hanspoort.

Bekijk de volledige kaart van Dokkum uit 1664.

Dokkum rond 1710.

Een Friese stad in het begin van de 18de eeuw. In straten, stegen en huizen zoals deze lag het werkterrein van Catharina.
Lees meer over Dokkum in de 18de eeuw .

Kraamzorg rond 1715.

Kraamzorg rond 1715.

Een Friese stad in het begin van de 18de eeuw. In straten, stegen en huizen zoals deze lag het werkterrein van Catharina.
Lees meer over Dokkum in de 18de eeuw .

Kraamzorg rond 1714.

Kraamzorg rond 1714.

Catharina Geertruida Schrader als vroedvrouw in Dokkum, rond 1714.
Lees meer over bevalling en kraamzorg

Verder lezen

De molenaar bij de Hanspoort in 1725

De kalkovens buiten de Hanspoort in 1730

Gezondheidszorg in Friesland

Trekschuit rond 1710.

Een Friese schuit wordt gebruikt voor vervoer en werk. Waterwegen speelden een grote rol in het dagelijkse verkeer rond Dokkum.
Lees meer over schippers en scheepsvolk .

Dagelijks leven

Bronnen

Oorspronkelijke aantekening van Catharina Schrader, 28 november 1731, geval 2608; transcriptie in M.J. van Lieburg (red.), Memoryboeck van de vrouwens.

Digitale uitgave bij DBNL .