Cornelis Willems Bonteman
(ca. 1485 - 1555/1556)
Maritgen Dircksdr
Hun ouders
Hun kinderen
Cornelis Willems Bonteman en Maritgen Dircksdochter
Cornelis Willems Bonteman werd omstreeks 1485 geboren in Sassenheim. In de bronnen komt hij ook voor als Cornelis Willems op 't Bildt en als Cornelis Willems Yserman. Hij was een zoon van boer Willem Stevens. De naam van de moeder is nog niet bekend.
Cornelis trouwde omstreeks 1520 met Marijke of Maritgen Dircksdochter.
Boer op de Bontemantel
Cornelis vestigde zich op Het Bildt en woonde op de Bontemantel bij Sint Annaparochie. Hij boerde op veertig morgen land in de Gerrit Verlaan-kavel. Een morgen is een oude oppervlaktemaat waarvan de grootte per streek kon verschillen.
De Bontemantel bleef ook in de volgende generaties met de familie verbonden. Zijn zoon Pieter Cornelisz Bonteman werd in 1571 eveneens als boer op de Bontemantel vermeld in de Tietjerksteradeel bevolking inschrijvingen.
Bijzitter en kerkvoogd
Cornelis was van 1514 tot 1554 bijzitter van Het Bildt. Een bijzitter maakte deel uit van het plaatselijke gerecht en was betrokken bij bestuur en rechtspraak.
In 1554 wordt hij ook genoemd als kerkvoogd van Sint Annaparochie. Kerkvoogden beheerden de goederen, inkomsten en uitgaven van de plaatselijke kerk.
Hun kinderen
Van Cornelis Willems Bonteman en Maritgen Dircksdochter worden de volgende kinderen genoemd:
- Steven Corneliszoon Bonteman;
- Anna Cornelisdochter Bonteman;
- Emmerentia Cornelisdochter Bonteman;
- Pieter Corneliszoon Bonteman;
- Berber Cornelisdochter Bonteman, overleden op 25 juli 1550 te Sint Annaparochie;
- Willem Corneliszoon Bonteman, geboren omstreeks 1538 en overleden op 25 juni 1557 te Sint Annaparochie. Bij overlijden was hij 19 jaar;
- Grietje Cornelisdochter Bonteman, geboren omstreeks 1540 en overleden op 28 april 1565 te Sint Annaparochie.
De grafsteen voor Berber en Grietje
Cornelis Willems op 't Bildt liet een grafsteen maken voor zijn dochters Berber Cornelis Bonteman en Grietje Cornelis Bonteman. Volgens de waarneming van H. de Walle wordt bij Grietje een leeftijd van zestien jaar genoemd.
De grafsteen is een van de bronnen waarin de naam Cornelis Willems op 't Bildt wordt gebruikt. De gegevens zijn vastgelegd bij een waarneming van H. de Walle.
Het overlijden van Cornelis
Cornelis Willems Bonteman overleed in 1555 of 1556 in Sint Annaparochie. Zijn vrouw Maritgen Dircksdochter wordt in de familiegegevens samen met hem genoemd, maar haar overlijdensdatum is niet bekend.
Het proces over het testament
Over het testament en de verdeling van de nalatenschap van Cornelis Willems Bonteman en Maritgen Dircksdochter ontstond later een procedure voor het Hof van Friesland. De civiele uitspraak dateert van 21 februari 1598. Het bijbehorende procesdossier heeft het nummer HvF WW3 638.
Uit de korte verwijzing naar het dossier blijkt niet welke erfgenamen precies als eisers en gedaagden optraden. Daarvoor moet het oorspronkelijke procesdossier worden geraadpleegd.
Rechtzaken van de Bontemans voor het Hof van Friesland
De volgende generatie
Hun zoon Pieter Cornelisz Bonteman werd omstreeks 1520 geboren. Hij werd boer op de Bontemantel en trouwde met zijn buurmeisje Ludewey Jansdochter Cuyck. Hun zoon Johan Pietersz Bonteman werd later landbouwer en brouwer en trad op als substituut-grietman van Het Bildt.
Cornelis Willems Bonteman en Maritgen Dircksdochter woonden op de boerderij Bonteman. Fragment van de kaart van Het Bildt uit 1570 door Jan Jansz Coster.
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.
De kaart van Sint Annaparochie
Cornelis en Maritgen in het kort
- Cornelis werd omstreeks 1485 geboren in Sassenheim.
- Hij wordt ook Cornelis Willems op 't Bildt en Cornelis Willems Yserman genoemd.
- Hij woonde op de Bontemantel en boerde op veertig morgen land.
- Hij was van 1514 tot 1554 bijzitter van Het Bildt.
- In 1554 was hij kerkvoogd van Sint Annaparochie.
- Hij overleed in 1555 of 1556.
Het wapen van Bonteman.
De Bildtse familie Bontemans.
Jan Gerrytsz Cuyck en Cunegundt Corstiaansdr.
Documenten en bronnen
- Kees Kuiken, Het Bildt is geen eiland.
- Waarneming H. de Walle, grafsteen van Cornelis Willems op 't Bildt voor zijn dochters Berber Cornelis Bonteman en Grietje Cornelis Bonteman.
- Hof van Friesland, civiele sententie van 21 februari 1598, procesdossier WW3 638.
- Genealogische gegevens over Cornelis Willems Bonteman, Maritgen Dircksdochter en hun kinderen.
- Allefriezen.nl. Tietjerksteradeel bevolking inschrijvingen
Onderwerp
Cornelis Willems Bonteman en Maritgen Dircksdochter, hun boerderij de Bontemantel, hun kinderen en de bestuurlijke functies van Cornelis op Het Bildt.
De monsterlijsten van 1552
De monsterlijsten van 1552 geven per dorp een overzicht van de weerbare mannen, hun maatschappelijke of agrarische positie en de wapens of militaire uitrusting die zij moesten bezitten. Het ging vooral om inwoners die zo nodig voor de verdediging of krijgsdienst konden worden opgeroepen.
-
Cornelis Willemsz Bonteman (67 jaar)
- Familieverband: vader van Pieter Cornelisz Bonteman
- Maatschappelijke indeling: zelfstandig gebruiker van een landbouwbedrijf in Sint-Annaparochie
- Wapens en uitrusting: harnas, ringkraag en spies
-
Cunegondt Karstiaens, weduwe van Jan Gerritsz Cuyck
- Familieverband: schoonmoeder van Pieter Cornelisz Bonteman
- Maatschappelijke indeling: zelfstandig gebruiker van een landbouwbedrijf in Sint-Annaparochie
- Wapens en uitrusting: roer, een vroeg handvuurwapen
-
Pieter Cornelisz Bonteman (32 jaar)
- Familieverband: zoon van Cornelis Willemsz Bonteman en echtgenoot van Ludewey Jansdr Cuyck
- Maatschappelijke indeling: inwoner zonder een zelfstandig geregistreerd landbouwbedrijf of eigen landgebruik
- Wapens en uitrusting: waarschijnlijk een spies, een harnas en een ringkraag. De afkortingen in de bron zijn niet met zekerheid verklaard.
De indeling van Pieter Cornelisz Bonteman betekent niet dat hij noodzakelijk als landarbeider werkte. In deze groep stonden ook andere inwoners die geen landbouwbedrijf of land op hun eigen naam hadden. Mogelijk woonde en werkte Pieter op het bedrijf van zijn vader, terwijl Cornelis Willemsz officieel als gebruiker stond geregistreerd.
Dagelijks leven