Toen en Toen ..
ZoekenHet verhaal van Friesland

Echten in de 18de eeuw

De 18de eeuw begon in Echten nog met landbouw en hooiwinning als voornaamste bestaansmiddelen. In de tweede helft van de eeuw begon een verandering die het dorp en het hele landschap ten zuiden van het Tjeukemeer zou bepalen: de grootschalige laagveenwinning.

1749: vijf mensen in het huishouden van Hylke Sjoukes

In de quotisatie van 1749 staat Hylke Sjoukes als boer geregistreerd. In zijn huishouden woonden drie volwassenen en twee kinderen. De aanslag bedroeg £ 46 en 15 stuivers. Het register maakt geen compleet dorpsportret, maar brengt wel één huishouden heel dichtbij.

Wasdag rond 1800.

Wasdag rond 1800.

Rond 1770: Gieterse verveners komen naar het zuiden van Friesland

Het veen rond Giethoorn en Wanneperveen raakte uitgeput. Ververs, baggelaars en turfmakers trokken noordwaarts. Vanuit Echten en Oosterzee schoof de vervening steeds verder het laagveen in. Zij brachten de Gieterse methode mee: veen werd onder water met een baggerbeugel gewonnen, tot een natte massa verwerkt en op legakkers tot turf gedroogd.

Scheepvaart rond 1700.
Scheepvaart rond 1700.

Nieuwe vaarten, nieuw werk

Voor de afvoer van turf waren vaarten nodig. Het veen werd daarmee niet alleen een brandstofbron, maar ook de motor achter nieuw graafwerk, transport, onderhoud van schuiten en tijdelijke huisvesting voor arbeiders. De oude hooilanden begonnen plaats te maken voor petgaten en water.

Turfvaart rond 1780.
Turfvaart rond 1780.

Een landschap dat kwetsbaarder werd

Natte vervening liet open water achter. Wind en golfslag konden smalle stroken land aantasten. Rond het Tjeukemeer was die dreiging goed zichtbaar. De 19de eeuw zou daarom niet alleen in het teken staan van verdere vervening, maar ook van dijken, bemaling en droogmaking.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.