Rohel in de 18de eeuw
In de 18de eeuw werd steeds duidelijker hoeveel land Rohel aan het Tjeukemeer verloor. De beschrijving uit 1788 is uitzonderlijk concreet: de schrijver zag een dorp dat kleiner was geworden doordat het meer veengrond had opgeslokt.
Beurtvaart rond 1715.
1718: kerk aan de rand van het water
Schotanus tekende in 1718 nog een redelijk compacte buurt langs de Kerkweg. Helemaal in het zuiden stond de kerk direct aan de noordelijke oever van het Tjeukemeer. De oude kerk verdween later; een nieuwe kerk kwam er niet.
1788: het meer “heeft ingezwolgen”
De Tegenwoordige Staat van Friesland beschreef Rohel als een dorpje dat onmiddellijk aan het Tjeukemeer grensde. Het meer had volgens de schrijver steeds opnieuw grote delen van de veenlanden opgeslokt.
Hertaling van de beschrijving uit 1788
Rohel of Nyega ligt direct aan het Tjeukemeer. Het meer heeft in de loop van de tijd een groot deel van het veenland van het dorp verzwolgen. Vroeger stonden hier minstens tweemaal zoveel huizen. Door het dorp loopt de gewone rijweg naar Lemmer.
Huizen verdwenen, maar de weg bleef
De schrijver koppelde het verlies van land direct aan het kleinere aantal woningen. Tegelijk bleef de weg door Rohel onderdeel van de regionale verbinding naar Lemmer. Bewoners leefden dus in een krimpend dorp dat toch aan een doorgaande route lag.
Kerk en kerkhof verdwenen uiteindelijk
Ook de oude kerkplaats en het kerkhof kwamen in het bereik van het meer. De precieze snelheid waarmee de oever verschoof is niet per jaar te reconstrueren, maar in de 19de eeuw lag het voormalige kerkhof als herinnering aan een oudere dorpsgrens bij de waterkant.
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.