Toen en Toen ..
ZoekenHet verhaal van Friesland

Oosterzee in de 18de eeuw

In de 18de eeuw schoof Oosterzee van een oud landbouw- en bestuursdorp naar de rand van een nieuw veenlandschap. Ververs en arbeiders uit de omgeving van Giethoorn brachten technieken mee waarmee ook veen onder de waterspiegel kon worden gewonnen.

Turfvaart rond 1780.
Turfvaart rond 1780.

Hooiland wordt veengebied

Het Oosterzeesveld bestond rond 1700 nog grotendeels uit extensief gebruikte hooilanden. Hogere stukken bij het dorp waren weidegrond. Vanaf de tweede helft van de eeuw werd het laagveen op steeds grotere schaal afgegraven.

Beurtvaart rond 1715.

Beurtvaart rond 1715.

Gietersen komen naar Oosterzee

In Overijssel raakten oudere veengebieden uitgeput. Veenbazen en arbeiders uit Giethoorn, Wanneperveen en omliggende plaatsen verhuisden naar Friesland. Hun aanwezigheid werd zo bepalend dat een nieuwe kern later de naam Oosterzee-Gietersebrug kreeg.

Scheepvaart rond 1700.
Scheepvaart rond 1700.

De Gieterse methode

Bij deze natte vervening werd veen met een baggerbeugel van onder het water gehaald. De veenmassa werd gemengd, over een droogveld uitgespreid, aangetrapt, gesneden en gedroogd. Het werk vroeg verschillende arbeiders: baggelaars, mengers, trekkers en turfmakers. Ook vrouwen en oudere kinderen konden bij het drogen en keren van turf worden ingezet.

Water als gevolg én vervoersweg

Door het afgraven ontstonden petgaten en grotere plassen. Tegelijk waren vaarten nodig om de turf af te voeren. Het landschap werd daardoor steeds waterrijker. Die ontwikkeling liep in de 19de eeuw zo ver door dat droogmaking noodzakelijk werd.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.