Toen en Toen ..
ZoekenHet verhaal van Friesland

Gauw in de 17de eeuw

In de 17de eeuw bleef Gauw een kleine agrarische gemeenschap. School, boerderij, ambacht en vervoer lagen dicht bij elkaar. Voor veel gezinnen bepaalde het seizoen wanneer er tijd was voor onderwijs, reizen en ander werk.

Boerderij, dorpsschool en vervoer over water komen terug op de themapagina's over Boeren en landarbeiders, Onderwijs en opvoeding en Schippers en scheepsvolk.

Uft Jans voor de klas

Op 3 juni 1656 wordt mr. Uft Jans als schooldienaar van Gauw genoemd. Een schoolmeester gaf niet alleen les; vaak hielp hij bij kerkelijke administratie en dorpszaken.

Boerenerf rond 1650.

Boerenerf rond 1650.

De oude toren en een nieuwe kerk

De kerktoren van Gauw is ouder dan de 17de-eeuwse kerk die er later tegenaan stond. In 1685 werd het middeleeuwse kerkgebouw vervangen. De zware oude toren bleef behouden. In 1698 kreeg hij een nieuwe klok, gegoten door Petrus Overney in Leeuwarden. Ook een eiken preekstoel uit de 17de eeuw bleef bewaard.

Van boerderij naar vaart

De Gauwstervaart was voor goederenvervoer belangrijk. Een vrachtschuit kon meer meenemen dan een wagen over een slechte weg. Voor vrouwen van schippers en boeren betekende vervoer ook laden, lossen, zorgen voor eten en soms meevaren.

Onderwijs rond 1600.

Onderwijs rond 1600.

Een klein dorp, veel werk

Het aantal gespecialiseerde ambachten was beperkt. Veel reparaties gebeurden op het erf of door een rondtrekkende vakman. De smid was belangrijk voor gereedschap, beslag en wagens; kleding en linnen werden grotendeels thuis onderhouden.

Scheepvaart rond 1650.

Scheepvaart rond 1650.

De omgeving in de 17de eeuw

Goënga in de 17de eeuw: plaats en dagelijks leven

Scharnegoutum in de 17de eeuw: plaats en dagelijks leven

Sneek in de 17de eeuw: plaats en dagelijks leven

Wat is nog herkenbaar?

  • De oude bakstenen kerktoren en de klok uit 1698 van Petrus Overney.
  • De oude dorpsstraat en het lage weidelandschap eromheen.
  • De Gauwstervaart en verbindingen richting Sneek.
  • Enkele 19de-eeuwse arbeiders- en boerenwoningen die de oude schaal van het dorp tonen.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.