Gauw in de 18de eeuw
In de 18de eeuw draaide het dagelijks leven in Gauw om boerderijen, zuivel, hooi, water en een kleine dorpsschool. De schoolmeester vervulde vaak meerdere functies en kende vrijwel ieder huishouden.
Botje Teijes: meester, rechter en schoenmaker
In januari 1735 was Botje Teijes tegelijk schooldienaar, dorprechter en schoenmaker. Zijn zoons Teije, Marten en Hidde werden in 1736, 1743 en 1751 in Gauw gedoopt. In 1763 moest hij bovendien in de vacante school van Goënga voorzingen. In 1779 was hij nog steeds in Gauw in functie. Zijn loopbaan besloeg daarmee minstens 44 jaar.
Boerenerf rond 1715.
Een traktement en nevenwerk
Aan het begin van de 19de eeuw lag het inkomen van de schoolmeester iets boven honderd gulden per jaar. Eerder moest een meester daarom vaak bijverdienen met een ambacht, administratie of kerkelijke taken.
Onderwijs rond 1750.
2 juni 1748: boeren uit Gauw varen mee
Op Pinksterdag 2 juni 1748 werden boeren uit Gauw genoemd in een groep die zich per schip bij het belastingprotest aansloot. Samen met mannen uit Offingawier, Oppenhuizen en Uitwellingerga voeren zij in twee grote schuiten richting Hommerts en Woudsend. De mannen waren bewapend.
In Hommerts werd een predikant meegenomen. In Woudsend moest de schoolmeester uit de kerk komen en werden belastingboeken verscheurd. Niet iedere groep bleef de hele route bij elkaar: dorpen sloten zich onderweg aan en keerden later weer terug.
Het belastingprotest van 1748 rond Sneek en de dorpen langs de vaarroute.
Winter en bereikbaarheid
Bij harde vorst werden waterwegen ijswegen. Voor een dorp dat zo sterk op vaarten was aangewezen, kon dat het vervoer versnellen maar ook gevaarlijk maken. Melk, water en vee moesten ondertussen gewoon verzorgd worden.
Zuivelbereiding rond 1715.
De omgeving in de 18de eeuw
Goënga in de 18de eeuw: plaats en dagelijks leven
Scharnegoutum in de 18de eeuw: plaats en dagelijks leven
Sneek in de 18de eeuw: plaats en dagelijks leven
Wat is nog herkenbaar?
- De oude dorpsstraat en het lage weidelandschap eromheen.
- De Gauwstervaart en verbindingen richting Sneek.
- Enkele 19de-eeuwse arbeiders- en boerenwoningen die de oude schaal van het dorp tonen.
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.