Woudsend in de 18de eeuw
In de 18de eeuw werd Woudsend een opvallend bedrijvig scheepvaartdorp. De ligging aan de route tussen de Friese meren, Sneek en Lemmer maakte het mogelijk om goederen en schepen over water te verplaatsen.
Scheepvaart rond 1790.
Vanaf 1710: vaart door de Sont
Vanaf het begin van de 18de eeuw namen Woudsender reders en schippers deel aan de Sontvaart. Rond 1750 hadden ongeveer 25 tot 30 zeeschepen Woudsend als thuishaven. De schepen zelf werden in het dorp gebouwd of uitgerust; voor de verdere zeereis voeren zij via de binnenwateren naar Lemmer en de Zuiderzee.
1749: werk voor een groot deel van het dorp
Woudsend telde in 1749 734 inwoners. Meer dan een derde van de beroepsbevolking werkte in visserij, scheepvaart of verwante bedrijven. Er waren scheepswerven, twee houtzaagmolens, twee leerlooierijen, drie mastmakerijen, twee zeilmakerijen en een touwslagerij.
Meer over werken in het 18de-eeuwse scheepvaartdorp Woudsend
1762: ruimte aan de andere kant van de Ee
De bedrijvigheid vroeg ruimte. In 1762 werd een gedeelte aan de overzijde van de Ee bij Woudsend gevoegd. Werven, pakhuizen en bedrijven konden zich zo verder langs het water ontwikkelen.
1777: vijftien stuivers per dag op de werf
Een advertentie in de Leeuwarder Courant laat zien wat werk op een Woudsender scheepswerf concreet betekende. Tiete Ages zocht in oktober 1777 een schuitmakersknecht die direct kon beginnen. Het loon bedroeg 15 stuivers per dag. Omdat twintig stuivers samen één gulden vormden, was dat driekwart gulden voor een werkdag.
Ook andere advertenties tonen een levendige arbeidsmarkt. In 1780 werd bij Hylke Ages Tromp een zeilmakersknecht gezocht. In 1784 zocht Durk Piers twee of drie schuitmakersknechten voor zowel reparaties als nieuwbouw. Het loon werd daar alleen als een goed dagloon aangeprezen; een bedrag stond niet in de advertentie.
1783: Hamburger kromhout op het erf
In december 1783 lag bij koopman Wyger Annes Visser een grote partij hout klaar voor verkoop. Het ging om Hamburger kromhout, waaronder bijzonder zware knieën. Kromhout was natuurlijk gebogen hout dat scheepsbouwers konden gebruiken voor onderdelen die sterk in een hoek moesten staan. Knieën vormden stevige verbindingen tussen balken en andere delen van het schip.
1786: een schip kon tientallen eigenaren hebben
Een advertentie uit 1786 biedt een inkijkje in de financiering van de koopvaardij. In Woudsend werden afzonderlijke aandelen van een tweeëndertigste deel aangeboden in twee nieuwe koffeschepen. Een kof of koffeschip was een zeegaand vrachtschip. De schepen stonden onder directie van onder anderen Wyger Annes Visser en Age Tromp. Zo hoefde één koopman niet de volledige bouw en exploitatie van een schip alleen te betalen.
1788: turf, hout en koopvaardij
Een beschrijving uit 1788 noemt Woudsend het bevolkingsrijkste en welvarendste dorp van de grietenij. Turf- en houtschippers voeren naar Holland. Koopvaardijschepen werden in Woudsend gebouwd, uitgerust en via Lemmer naar zee gebracht. Voor bewoners betekende die handel werk op werven, in pakhuizen en bij makers van masten, zeilen, touwen en scheepsonderdelen.
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.