Toen en Toen ..
ZoekenHet verhaal van Friesland

Woudsend in de 16de eeuw

Woudsend was in de 16de eeuw nog sterk verbonden met het karmelietenklooster dat er sinds 1337 stond. De nederzetting lag aan een drukke vaarroute. Schippers en reizigers passeerden het dorp, terwijl bewoners leefden van visserij, landbouw, vervoer en werk rond het water.

Veer rond 1550.
Veer rond 1550.

1523: een bolwerk naast het klooster

In 1523 werd bij het klooster een verdedigingswerk aangelegd. In de onrustige jaren van de Gelderse oorlogen werden schepen en reizigers in Zuidwest-Friesland bedreigd door soldaten en plunderaars. Voor bewoners van Woudsend betekende oorlog dus niet alleen berichten van ver weg: de vaarroute en het klooster moesten plaatselijk worden verdedigd.

Boerenerf rond 1600.
Boerenerf rond 1600.

1572: Watergeuzen in het klooster

In 1572 namen Watergeuzen het klooster in gebruik. Volgens de plaatselijke geschiedschrijving was een deel van het complex toen al beschadigd. De gebouwen lagen midden in de nederzetting; oorlog en geloofsstrijd waren daardoor zichtbaar in het dagelijks dorpsleven.

Militairen rond 1600.
Militairen rond 1600.

1580: het klooster houdt op te bestaan

Na de officiële invoering van de Reformatie in Friesland werd het karmelietenklooster in 1580 opgeheven. De bezittingen kwamen aan de overheid. Een inventaris uit dat jaar noemt nog de oude kerk, twee eenvoudige woningen en een windmolen. De bron vermeldt dat alleen de prior nog aanwezig was. Hij bleef nog enige tijd in Woudsend; het kloostercomplex werd later afgebroken.

De overgang was dus geen simpele wisseling van kerkgebouw. Grond, gebouwen en inkomsten kregen een andere bestemming, terwijl de oude kloosterkerk vervolgens door de gereformeerden werd gebruikt.

Meer over de Reformatie in Friesland en de maatregelen van 1580

1597/1598: een vaste gereformeerde predikant

Aan het einde van de eeuw kreeg Woudsend met Melchior Clant een eigen gereformeerde predikant. Daarmee was de bestuurlijke verandering van 1580 ook plaatselijk zichtbaar geworden in de organisatie van de kerk.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.