Woudsend: dorp van schippers, werven en waterwegen
Woudsend groeide op een kleine hogere plek bij een kruising van waterwegen. De Woudsender Ee verbond het dorp met het Friese binnenland en het Slotermeer. Naar het westen lagen het Heegermeer en de Fluessen. Tot ver in de 19de eeuw was het water de belangrijkste toegangsweg.
Scheepvaart rond 1790.
Van kloosternederzetting naar handelsplaats
In 1337 vestigden karmelieten zich in Woudsend. Rond het klooster, de kerk en een molen groeide bebouwing langs de Midstrjitte en de Kamp. De ligging aan doorgaande vaarwegen maakte het dorp later aantrekkelijk voor vissers, schippers, kooplieden en ambachtslieden.
1749: 734 inwoners
In 1749 telde Woudsend 734 inwoners. Meer dan een derde van de beroepsbevolking werkte in de visserij, scheepvaart of bedrijven die daarvan afhankelijk waren. Rond het midden van de 18de eeuw hadden ongeveer 25 tot 30 zeeschepen Woudsend als thuishaven. Naast scheepswerven waren er houtzaagmolens, leerlooierijen, mastmakers, zeilmakers en een touwslagerij.
Schippers, werven en werk aan het water in Woudsend
Een dorp dat vanaf het water groeide
In 1762 werd grond aan de overzijde van de Ee bij het dorpsgebied gevoegd om ruimte te maken voor meer bedrijvigheid. Scheepswerven en pakhuizen lagen aan het water. Hout, turf, graan, zeilen en scheepsonderdelen gingen er van hand tot hand.
Dorpsleven rond 1790.
19de eeuw: meer inwoners en betere landwegen
Woudsend telde rond 1840 ongeveer 1200 inwoners en rond 1890 ongeveer 1400. Na 1850 werd de verbinding over land belangrijker. Tot die tijd was het dorp voor personen en goederen in hoge mate afhankelijk van schepen en kleine boten.
Wat is nog zichtbaar?
De oude structuur rond Midstrjitte, Ee en waterkanten is nog herkenbaar. Molen It Lam herinnert aan de verwerking van graan voor dorp en scheepvaart. De Karmel staat op de plek waar eeuwen eerder het karmelietenklooster lag.
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.