Osingahuizen: van kloosteruithof tot zuivelbuurtschap
Osingahuizen ligt ten noordoosten van Heeg in laag veenweideland. In de 16de eeuw lag hier een grote uithof van het Sint-Janshospitaal. Eeuwen later was het nog steeds een agrarische buurtschap; in 1889 kwam er een stoomzuivelfabriek.
Zuivelbereiding rond 1650.
1543: een uithof met tientallen pondematen land
Priester Wyerdt Gerrijts zoon beheerde in Osingahuizen de uithof van het Sint-Janshospitaal. Thyaerdt Jancke zoon gebruikte het belangrijkste land. Alleen al het eerste complex omvatte 21 pondematen grasland; daarnaast waren er grote percelen gras- en hooiland aan de Wymerts en Zijlssloten.
Dijken maken laag land waardevoller
Een deel van het land was vroeger zeer laag en weinig waard. De administratie uit 1543 zegt dat het door betere dijken in waarde steeg. Waterbeheer was dus direct verbonden met inkomen uit pacht en met de mogelijkheid om vee te houden.
1846: weg via Heeg
In de 19de eeuw werd de landverbinding in de omgeving beter. De nieuwe weg die Heeg via Osingahuizen met Sneek en Lemmer verbond, maakte vervoer per wagen gemakkelijker. Toch bleef de Wymerts belangrijk voor landbouwtransport.
1889: stoomzuivelfabriek
Jan Hendrik Lankhorst vroeg in 1889 een vergunning aan voor een zuivelfabriek in Osingahuizen. Er kwamen een stoomketel van 10 pk en een stoommachine van 8 pk. De fabriek had onder meer een karnlokaal, een centrifugelokaal en een boterkelder. Melkverwerking verschoof daarmee deels van afzonderlijke boerderijen naar een fabriek.
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.