Gaastmeer: vissersdorp tussen meren en poelen
Gaastmeer lag eeuwenlang vrijwel geheel op het water gericht. Boeren gebruikten gras- en hooiland, vissers leefden van de meren en schippers vervoerden mensen, vis en goederen. De oever van Heegermeer en Fluessen veranderde bovendien letterlijk de vorm van het dorp.
Beurtvaart rond 1800.
Aan de andere kant van het merengebied lag Oudega in Wymbritseradeel, waar woningen aanvankelijk langs de vaart tussen de Brekken en de Schuttelpoel stonden.
1511 en 1543: grasland, geen akkerbouw
In 1511 woonden er 22 boeren, waaronder de pastoor en vicaris. Samen gebruikten zij 730 pondematen hooi- en weiland; bouwland wordt niet genoemd. In 1543 bezat pastoor Heero Lyoloffs zoon ongeveer 35 pondematen kerkelijk land. De patroon van de kerk was Sint-Maarten.
1552: vissersdorp moest ook wapens leveren
De monsterlijst noemt inwoners met vuurwapens, hellebaarden, speren, degens en harnassen. Ook in een waterdorp gold dus de verplichting om bij dreiging bewapende mannen en uitrusting beschikbaar te hebben.
1749: tien vissers op 25 huishoudens
In 1749 telde Gaastmeer 25 huishoudens en 118 inwoners. Onder de hoofden van huishoudens waren tien vissers, zes boeren, twee timmerlieden, een arbeider, een aakschipper, een dominee en een schoolmeester. Door oeverafslag verschoof de bewoning van Vissersburen naar Woudburen.
Van palinghaven naar scheepswerf
Vanaf 1732 groeide vanuit Gaastmeer een handel in levende paling op Londen. In de 19de eeuw werd ook de scheepswerf van Wildschut belangrijk. Aan het einde van die eeuw werd de Gaastmeerder palinghandel samengevoegd met die van Heeg.
Palinghandel van Gaastmeer en Heeg naar Londen
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.