Elahuizen: een dorp dat voor het water moest wijken
De geschiedenis van Elahuizen is onlosmakelijk verbonden met de groei van de Fluessen. Het oude streekdorp lag langs de zuidkant van het meer. Door bodemdaling, vervening en oeverafslag ging land verloren en verschoof de bewoning.
Scheepvaart rond 1565.
1552: een weduwe met speer en degen
De Monsterlijst van Hemelumer Oldeferd begint met Elahuizen. Als eerste staat Frawck Rincke, weduwe, met speer en degen. Daarna volgen nog zestien namen. De uitrusting hoorde bij de verdedigingsplicht van bezit en huishouden; de lijst is geen volkstelling.
17de eeuw: de kerk moet wijken
In 1649 was er zoveel schade door water dat de Staten van Friesland bijdroegen aan herstel. In 1652 werden kerk en kerkhof verder van de Fluessen opnieuw ingericht. Ook die plaats bleef kwetsbaar en werd later door het water aangetast.
1825: huizen, vee en voorraden in gevaar
Bij de grote vloed stond het water in Kolderwolde, Oudega, Nijega en Elahuizen hoog in huizen en op het land. Gezinnen vluchtten, turfvoorraden dreven weg en er ontstond gebrek aan voer, voedsel en zoet water.
19de eeuw: inpoldering en turf
Na de bedijking van 1834–1835 kon in de Groote Noordwolder Veenpolder op grotere schaal turf worden gewonnen. Het veranderde het werk en het landschap van de hele streek.
Nog te zien: het Oude Kerkhof
In de Fluessen markeert een boei de ondiepte die als Oude Kerkhof bekendstaat. Daarmee is de verloren dorpsplek nog altijd in het landschap terug te vinden.
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.