Toen en Toen ..
ZoekenHet verhaal van Friesland

Oudega: dorpskern in het lage Noordwolde

Dit Oudega ligt in het vroegere Hemelumer Oldeferd en moet niet worden verward met Oudega in Wymbritseradeel. Het dorp ontstond op een zandrug in een verder nat veengebied en lag dicht bij de Fluessen.

Zuivelbereiding rond 1715.

Zuivelbereiding rond 1715.

1552: hellebaard, vuurwapen en degen

De Monsterlijst noemt voor Oudega onder meer Geelcke Inthez met hellebaard en degen en Ydscke Doyttyez met roer en degen. Een roer was een handvuurwapen. De lijst laat zien welke bewapening het bestuur van huishoudens verlangde.

17de eeuw: een dorpsschool

In 1610 wordt Theodorus Schoeringa als schoolmeester in Oudega genoemd. In 1635 was Heijn Sijmens schooldienaar voor Oudega en Kolderwolde. Onderwijs was klein van schaal en de meester combineerde zijn werk vaak met kerkelijke taken.

Oudega hemelumer oldeferd in de 17de eeuw

1825: kerk en pastorie als toevlucht

Tijdens de watersnood moesten bewoners van het lage gebied hun huizen verlaten. Een verslag noemt 89 mensen die in Oudega in kerk en pastorie werden ondergebracht.

Overstroming rond 1850.
Overstroming rond 1850.

1834–1835: de Groote Noordwolder Veenpolder

Een koninklijk besluit maakte de samenvoeging van polders mogelijk. In 1835 werd een grote windwatermolen bij Oudega aanbesteed. Bedijking en bemaling maakten grootschaliger turfwinning en latere drooglegging mogelijk.

Oudega hemelumer oldeferd in de 19de eeuw

Bedstede rond 1770.
Bedstede rond 1770.

Wat nog zichtbaar is

Oudega heeft als enige van de oude Noordwolder dorpen nog duidelijk een kern rond het kerkhof. De structuur van de polder en de lage weilanden herinnert aan de 19de-eeuwse waterbeheersing.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.