Elahuizen in de 19de eeuw
De eeuw begon met een catastrofe en kreeg daarna een ingrijpende verandering van het lage veenland.
1825: drie tot vijf voet water in huizen
Eigentijdse beschrijvingen noemen Kolderwolde, Oudega, Nijega en Elahuizen samen. In veel huizen stond drie tot vijf voet water, grofweg een tot anderhalve meter. Ongeveer vijftig boeren vluchtten met hun vee. Tussen de 300 en 400 schouwen turf dreven weg. Een schouw was een platte, ondiepe vrachtboot waarmee turf en andere goederen over het binnenwater werden vervoerd.
Voer, voedsel en zoet water worden schaars
Er verdronk volgens de verslagen relatief weinig rundvee, maar de indirecte nood was groot. Veevoer, levensmiddelen en vooral zoet water ontbraken doordat regenbakken waren bedorven. Half maart moesten in de vier dorpen nog ongeveer 250 mensen van voedsel en kleding worden voorzien.
Watersnood van 1825 in Friesland en de nasleep
1834–1835: het veen wordt polder
Met de vorming van de Groote Noordwolder Veenpolder kwamen dijken en bemaling rond het lage gebied. Daarna kon turf systematischer worden gewonnen en werd afgegraven land opnieuw drooggelegd.
Turf en water in de Groote Noordwolder Veenpolder
Het oude Elahuizen blijft in het water zichtbaar
De ondiepte Oude Kerkhof in de Fluessen bleef de herinnering aan de vroegere dorpsplek dragen. Een huidige marker maakt die plek ook voor bezoekers herkenbaar.
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.