Toen en Toen ..
ZoekenHet verhaal van Friesland

Elahuizen in de 16de eeuw

Elahuizen was toen een langgerekt dorp in het lage gebied langs de Fluessen. De bewoners leefden van land, vee, visserij en vervoer over water.

Schapen rond 1600.
Schapen rond 1600.

3 februari 1552: de wapenschouw

In de Monsterlijst staat Elahuizen als eerste dorp van Hemelumer Oldeferd. De lijst opent met Frawck Rincke, een weduwe. Bij haar huishouden stonden speer en degen genoteerd. Daarna volgen onder anderen Wlcke Pieckez, Sitthye Pieckez, Haye Vriesckez en Siwart Simonz.

Dat een weduwe in de lijst staat betekent niet dat zij zelf als soldaat moest uittrekken. De verplichting kon aan een huishouden of bezit verbonden zijn; een zoon of andere man kon de feitelijke dienst verrichten.

Een dorp aan een groeiend meer

De oever was kwetsbaar. In oude berichten wordt al in deze eeuw schade door de Fluessen genoemd. Afwatering van veengrond, inklinking en afslag vergrootten op lange termijn het wateroppervlak. Voor boeren betekende oeververlies letterlijk minder bruikbaar land.

Veenontginning rond None.
Veenontginning rond None.

De Reformatie: provinciale maatregel, weinig lokale details

Vanaf 1580 werd de katholieke eredienst in Friesland verboden en kwamen kerkelijke goederen onder nieuw beheer. Voor Elahuizen hebben we geen betrouwbare plaatselijke bron gevonden die vertelt wat precies met de toenmalige priester gebeurde. Dat vullen we daarom niet in.

Woning rond 1600.
Woning rond 1600.

De Reformatie in Friesland rond 1580

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.