Gauw: het leven van gewone mensen
Gauw was een klein wegdorp in laag weideland. De Gauwstervaart en andere waterlopen verbonden de boerderijen met Sneek en omliggende dorpen. De bronnen tonen vooral een samenleving van boeren, huurders, schoolmeesters en ambachtslieden die afhankelijk waren van grasland, sloten en goed onderhouden routes.
De verhalen op deze pagina sluiten aan bij de achtergrond over Boeren en landarbeiders, Onderwijs en opvoeding en Werk en beroepen.
Boerenerf rond 1715.
16de eeuw
De kerkelijke registratie van 1543 noemt Eenthemes goed met twintig pondematen grasland en ruim 32 pondematen hooiland. Verder lagen percelen aan de Gauw, de Gauwse wal, de Lijkweg en de Groenedijk. Het landschap was in de administratie bijna volledig in gras, hooi, sloten en wallen beschreven.
Gauw in de 16de eeuw: bewoners, werk en dagelijks leven
Hooioogst rond 1565.
17de eeuw
In 1656 werkte Uft Jans als schooldienaar. In 1685 werd de middeleeuwse kerk vervangen, maar de oudere bakstenen toren bleef staan. Daarin kwam in 1698 een nieuwe klok van de Leeuwarder gieter Petrus Overney.
Gauw in de 17de eeuw: bewoners, werk en dagelijks leven
18de eeuw
In 1735 was Botje Teijes schooldienaar, dorprechter én schoenmaker. Zijn zoons werden in Gauw gedoopt en hij bleef tientallen jaren in functie. Op 2 juni 1748 voeren volgens een bericht uit die ochtend ook bewapende boeren uit Gauw mee met twee grote schuiten richting Hommerts en Woudsend tijdens het belastingprotest.
Gauw in de 18de eeuw: bewoners, werk en dagelijks leven
Zuivelbereiding rond 1715.
19de eeuw
De openbare school werd in 1865 geheel vernieuwd. In 1880 opende daarnaast een christelijk-nationale school; de openbare school sloot in 1888 na het besluit om Gauw en Offingawier met Goënga te combineren. Datzelfde jaar kwam tegenover de christelijke school een houten gereformeerde kerk.
Gauw in de 19de eeuw: bewoners, werk en dagelijks leven
Hooioogst rond 1800.
Wat is er nog te zien?
- De oude dorpsstraat en het lage weidelandschap eromheen.
- De Gauwstervaart en verbindingen richting Sneek.
- Enkele 19de-eeuwse arbeiders- en boerenwoningen die de oude schaal van het dorp tonen.
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.