Toen en Toen..
ZoekenHet verhaal van Friesland

Offingawier in de 18de eeuw

De belastingonrust van 1748 bracht Offingawier rechtstreeks in een regionaal protest. Een tijdgenoot beschreef hoe boeren in grote schuiten door de streek voeren. Johan Vegelins dagverhaal van 2 juni 1748 in modern Nederlands.

Johan Vegelins dagverhaal van 2 juni 1748 in modern Nederlands

Beurtvaart rond 1715.

Beurtvaart rond 1715.

1748: twee grote schuiten met boeren

Op 2 juni 1748 kreeg jonkheer Johan Vegelin van Claerbergen bericht dat twee grote schuiten met gewapende boeren door de streek voeren. De groep kwam volgens het bericht uit Uitwellingerga en Oppenhuizen en uit de Lege Geaën, waaronder Offingawier en Gauw. Zij zetten koers richting Hommerts en trokken daarna verder door de regio.

Zuivelbereiding rond 1715.

Zuivelbereiding rond 1715.

Vegelin noteert wat een reiziger uit Sneek had gezien

Op 2 juni 1748 kwam iemand uit Sneek bij Johan Vegelin van Claerbergen met nieuws van onderweg. De man had twee grote schuiten gezien met gewapende boeren. Vegelin noteerde dat zij kwamen uit Uitwellingerga en Oppenhuizen en uit de Lege Geaën, waarbij hij Offingawier en Gauw uitdrukkelijk noemde. De boten zetten koers naar Hommerts en de groep trok daarna verder richting Woudsend en andere dorpen.

"twee groote schuiten vol boeren wel gewapent"

Dit is geen waarneming van Vegelin zelf. Hij schreef kort na de gebeurtenis op wat de reiziger uit Sneek hem vertelde. Juist daardoor weten we hoe snel berichten en groepen zich over het water door de dorpen verspreidden.

Het volledige dagverhaal van Johan Vegelin van Claerbergen over 1748

Het protest kwam over het water

Voor inwoners van Offingawier was het logisch dat zo'n grote groep per schip reisde. De dorpen waren onderling door water verbonden. Dezelfde routes die op gewone dagen werden gebruikt voor veevoer, zuivel, mensen en handelswaar konden tijdens de belastingonrust groepen demonstranten vervoeren.

Boerenerf rond 1790.

Boerenerf rond 1790.

Jouke Jacobs Gronsma

Jouke Jacobs Gronsma was in 1733 ontvanger in Offingawier en enkele jaren later ook dorprechter. Zulke functies brachten hem rechtstreeks in aanraking met belasting, administratie en conflicten. In een tijd van groeiende onvrede konden lokale ontvangers en bestuurders dicht bij de spanningen staan.

De omgeving in de 18de eeuw

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.