Verhalen uit Hardegarijp in de 18de eeuwTwee getuigenverklaringen van winkelier Abe Sipkes en zijn vrouw Tjetske Derks, opgenomen op 1 april 1778.
Op zondagmorgen 29 maart 1778 ontdekte Abe Sipkes uit Hardegarijp dat het houten venster van zijn winkel openstond. Het had met een wervel aan de buitenkant vastgezeten. Ook was uit het glazen raam daarachter een ruit gebroken.
Abe was in zijn zeventigste levensjaar. Hij verklaarde dat het hem toescheen dat iemand door het gat in het glas met de hand de wervel had losgemaakt en vervolgens door het raam naar binnen was gekropen. Hij had niemand zien binnengaan.

Abe keek wat er uit zijn winkel ontbrak. Hij noemde alleen een tromp met een weinig kandijsuiker. Hij gebruikte de woorden "een tromp een Weinig Suiker kandi". Een tromp is een bewaardoos of voorraadbus. Hij gaf geen gewicht van de suiker op.
Hij wist niet wie de daad had gepleegd en noemde geen verdachte. Abe legde zijn verklaring op 1 april 1778 in Bergum af. Hij ondertekende met "abe sipkes".

Tjetske Derks was de vrouw van Abe Sipkes en in haar 56ste levensjaar. Ook zij ontdekte op de ochtend van 29 maart het open houten venster van hun winkel en de gebroken ruit van het glazen raam daarachter. Zij wist dat de ruit de avond ervoor nog heel was geweest.
Uit een tromp in de winkel ontbrak volgens Tjetske kandijsuiker. Zij kon niet bepalen hoeveel suiker er verdwenen was. Ook zij dacht dat iemand zijn hand door de gebroken ruit had gestoken, de wervel had losgemaakt en vervolgens door het raam naar binnen was gekropen. Zij had niet gezien wie dat was.
Tjetske kon niet zeggen dat er uit de winkel nog iets anders ontbrak. Zij wist evenmin wie de inbraak had gepleegd. Zij verklaarde dat zij er verder niets van wist.

Haar verklaring werd op 1 april 1778 in Bergum afgesloten. Zij ondertekende die met haar eigen naam.
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.
Verhalen uit Hardegarijp in de 18de eeuw
Hardegarijp 1781: verdwenen fuiken
Hardegarijp in de 18de eeuw
Hardegarijp 1781: inbraak in het Hanswijkhuis




Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.
Abe zegt dat er behalve een tromp met een weinig kandijsuiker niets ontbrak. Tjetske spreekt over kandijsuiker die uit een tromp werd vermist en kon de hoeveelheid niet bepalen. De uiteenlopende bewoordingen zijn niet als een exact gewicht samengevoegd.
Het openen van het raam met de hand door de gebroken ruit is een gevolgtrekking van beide getuigen, geen gezien voorval. De naam van Tjetske wijkt in de handtekening mogelijk af: Derks/Dorks. De bewuste woorden zijn niet met zekerheid te beslissen.