Hardegarijp 1781: inbraak in het Hanswijkhuis

Twee getuigenverklaringen van huisbewaarders Sijtse Hendriks en Aafke Jans, opgenomen bij het gerecht op 23 februari 1781.

Sijtse Hendriks woonde met zijn vrouw Aafke Jans als huisbewaarder in het huis van de heer Hanswijk in Hardegarijp. Sijtse werkte daar als hovenier. Hij was naar zijn beste weten in zijn 27ste levensjaar. Op maandagmorgen ontdekten zij dat er in de westelijkste kamer van het huis iets niet in orde was.

Het schuifraam stond omhoog en uit het onderste deel was een ruit gebroken. Het houten venster was weer toegeschoven. Zij konden aan dat venster zelf geen breuk vinden. In de kamer was een kabinetje opengebroken. Ook aan een tafel met een lade was gebroken.

Sijtse Hendriks

Sijtse vertelde dat hij, voor zover hij wist, de deuren en vensters goed had gesloten. Het houten venster had alleen op de klip gezeten. Volgens mevrouw Hanswijk ontbraken uit het kabinetje enkele servetten en hemden, naast andere goederen. Sijtse kon die overige goederen niet allemaal noemen.

Volgens zijn vrouw was er op zaterdag nog niets mis geweest. Sijtse kon niet zeggen wie het raam had opengebroken of wie de goederen had weggenomen. Ook wist hij niet wanneer het precies was gebeurd. Hij ondertekende zijn verklaring op 23 februari 1781 in Hardegarijp met zijn eigen hand.

Aafke Jans

Aafke Jans was in haar 45ste levensjaar. Zij vertelde zelf dat zij zaterdag in de westelijke kamer was geweest. Toen had zij alles in goede orde aangetroffen. Het houten venster zat volgens haar goed vast met de bovenste klip. De onderste schotel of grendel kon er echter niet in. Op het schuifraam lagen geen pannen.

Toen zij op maandag in de kamer kwam, zag zij het opgeschoven schuifraam en een gebroken ruit onderin. Het kabinetje was opengebroken en er was aan de tafel met de lade gebroken. Het houten venster trof zij weer toegeschoven aan.

Aafke kon niet zelf zeggen welke goederen uit het kabinetje ontbraken. Zij wist alleen dat mevrouw Hanswijk haar man had verteld dat er goederen verdwenen waren. Zij kende de dader niet en kon het tijdstip van de inbraak niet preciezer bepalen dan tussen zaterdag en maandag.

Aafke zette geen gewone handtekening, maar een eigen merk: een kruis bij haar naam. Haar verklaring werd op 23 februari 1781 in Hardegarijp vastgelegd.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.