Toen en Toen ..
ZoekenHet verhaal van Friesland

Hemelum in de 18de eeuw

Hemelum bleef een agrarisch dorp op een strategische hogere plek. Archiefsporen maken gewone boeren, school- en kerkpersoneel en het oude rechtslandschap zichtbaar.

Wasdag rond 1800.
Wasdag rond 1800.

1702: de Galgepoel

Ten oosten van Hemelum en Bakhuizen lag achter de Witte Berg een poel die Galgepoel werd genoemd. In een verkoopakte uit 1702 staat zaailand “neffens de Galgepoel”. De naam wijst op de plaats waar de galg van het rechtsgebied vermoedelijk heeft gestaan, dicht bij de doorgaande weg.

Geld rond 1770.
Geld rond 1770.

1749: een klein boerengezin en een groter huishouden

De quotisatiekohieren noemen uiteenlopende huishoudens. Arjen Annes werd als kleine boer geregistreerd met vier volwassenen en vier kinderen. Ook andere boerengezinnen bestonden uit meerdere volwassenen en kinderen die samen van het bedrijf leefden.

Wasdag rond 1770.
Wasdag rond 1770.

Schoolmeester én dorpsdienaar

In de 18de eeuw combineerden schoolmeesters op het Friese platteland onderwijs vaak met kerkelijke en bestuurlijke taken. Een schoolmeester kon tegelijk voorzanger, koster of dorpsrechter zijn. Voor kinderen betekende school daarom een lokaal instituut dat nauw met het dorpsbestuur en de kerk verbonden was.

Landbouw aan de rand van de Morra

Grasland en hooilanden bleven belangrijk. In natte perioden hing de bereikbaarheid sterk af van waterstand en onderhoud van wegen en sloten. Boten waren voor vervoer van mensen, hooi en goederen vanzelfsprekend.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.