Hemelum in de 16de eeuw
Het klooster en zijn landerijen bepaalden een belangrijk deel van het landschap rond Hemelum. Pachters woonden en werkten op boerderijen die bij het kloosterbezit hoorden.
Boerderijen en pachters
Er zijn lijsten van kloostergoederen uit 1562, 1580 en 1581 bewaard. Zij noemen boerderijen, pachters en land bij onder meer de Morra en de Veenburen. Het klooster was dus niet alleen een religieuze instelling, maar ook een groot landbouwbedrijf en landeigenaar.
1552: inwoners in de Monsterlijst
De wapenschouw van Hemelumer Oldeferd vond op 3 februari 1552 plaats. In een selectie uit Hemelum staan onder anderen Fecke Jarichz, Siwert Lolckez, Fwcke Siboltz, Doeda Tallez en Tiarck Wiboz. De lijst is geen volkstelling; zij laat zien wie voor militaire verplichtingen werd aangesproken.
1580: een breuk
Met de Reformatie werd het katholieke klooster opgeheven. Een register uit 1580 laat zien dat land dat tot het convent behoorde door landgebruikers werd gebruikt. Op een deel van het voormalige kloosterland kwamen zestien grotere en kleinere huurders voor.
Wat gebeurde er met de kloosterlingen?
De bronnen maken de bestuurlijke en economische afwikkeling beter zichtbaar dan het persoonlijke leven van ieder individu. Daarom is niet verantwoord om zonder aanvullende akte te zeggen dat alle kloosterlingen zijn verdreven, een pensioen kregen of naar dezelfde plaats vertrokken. Wel is duidelijk dat de katholieke instelling als klooster ophield te bestaan.
De Reformatie in Friesland rond 1580
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.