Warns in de 16de eeuw
De 16de eeuw begon in Warns na jaren van strijd tussen Friese hoofdelingen. De vernieling van de Sytsma-stins in 1494 lag nog maar enkele jaren achter de bewoners.
Rond 1490: de naam Coppenburg
Louw Syttez van Coppenburg wordt in de Toenentoen-stamboom rond 1490 in Warns geplaatst. Bij Warnzer Noordburen lag bovendien de vroegere parochie Karnewald, die in 1243 Cappenberch werd genoemd. De overeenkomst in naam is opvallend, maar bewijst geen familieverband.
De verdwenen nederzetting Karnewald/Cappenberch
1494: de stins van Jelmer Sytsma
Worp van Thabor vertelt dat Douwe Galama en Otto Yges in september 1494 de stins van Jelmer Ottes Sytsma bij Warns belegerden. Jelmer was in Sneek. Hij kwam terug met bondgenoten, maar zijn leger werd op 15 september verslagen. Lou Broers Bonninga sneuvelde en Jelmer werd gewond gevangengenomen.
De belegering van de Sytsma-stins volgens Worp en Peter van Thabor
Buitenplaats rond 1500.
1516: oorlog langs de zuidwestkust
Worp van Thabor beschrijft hoe Bourgondische troepen per schip naar de zuidwesthoek trokken, bij de kust landden en in de omgeving dorpen in brand staken. Bij Wijckel werd gevochten om de weg naar Sloten. Warns lag vlak bij dit oorlogsgebied en de route tussen Stavoren, Hemelum en Gaasterland.
Worp van Thabor over de gevechten in Gaasterland in 1516
Na de oorlog kwam in 1516 ook een zware overstroming
1552: 62 namen bij de wapenschouw
De Monsterlijst van Hemelumer Oldeferd noemt onder Warns 62 personen, van nummer 257 tot en met 318. De meesten staan met speer en degen genoteerd. Enkelen hadden een roer, een vroeg vuurwapen, of een hellebaard. De lijst was geen telling van soldaten: zij registreerde wie voor de plaatselijke weerplicht met welk wapen werd aangesproken.
- Inthye Taedez - speer en degen.
- Sibolt Hauxz - roer en degen.
- Ygha Waltaz - hellebaard en degen.
- Rein Scoltez - roer en degen.
Wat bleef zichtbaar?
De tufstenen toren van de kerk stond al eeuwen toen deze bewoners werden gemonsterd. Ook de hogere zandrug en de routes tussen Warns, Hemelum en de kust bepalen nog steeds het landschap.
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.