Karnewald en Cappenberch: een verdwenen nederzetting bij Warns
Ten noordoosten van Warnzer Noordburen lag in de middeleeuwen een afzonderlijke kerkelijke nederzetting. De oudste naam is Karnewald. In een bevestigingsoorkonde uit 1243 staat dat dezelfde plaats toen Cappenberch werd genoemd.
1132: een kerk van de Sint-Odulfusabdij
Karnewald staat op een kapellenlijst uit 1132 als een kerk waarop de Sint-Odulfusabdij bij Stavoren rechten kon laten gelden. Onderzoek van Gilles de Langen en Hans Mol plaatst de nederzetting in het veenontginningsgebied bij Warnzer Noordburen en beschrijft haar als een oudere veennederzetting die vanuit Molkwerum was ontstaan.
1243: Cappenberch
Dezelfde kerkelijke plaats wordt in 1243 Cappenberch genoemd. De Langen en Mol identificeren Karnewald met de latere buurtschap Cappenburen, ten oosten van Warnzer Noordburen. De nederzetting had een eigen kerk en was eerder een zelfstandige parochie geweest.
Graanverwerking rond 1550.
Voor 1543 verdwenen als parochie
Omstreeks 1520 was Karnewald geen zelfstandige parochie meer. In de Beneficiaalboeken van 1543 staat bij de kerkelijke goederen van Molkwerum land bij Warns "bijde olde kercke". De Langen en Mol verbinden deze vermelding met Karnewald/Cappenberch en concluderen dat de kerk toen niet meer bestond. Zij noemen ook een "Onze Lieve Vrouwe-huysken" dat in 1522 nog ter plaatse aanwezig was.
1969: het kerkhof komt weer tevoorschijn
Bij egalisatiewerk in 1969 kwam een deel van het voormalige kerkhof tevoorschijn, ten noordoosten van Warnzer Noordburen. Daarmee kon de plek van de verdwenen kerk bij benadering worden gelokaliseerd.
Coppenburg in de stamboom
Op Toen en Toen staat Louw Syttez van Coppenburg, rond 1490 in Warns. Zijn zoonlijn wordt later gevolgd richting Oppenhuizen. Daar is eveneens de naam Kappenburch bekend als naam van een voormalige state; de huidige straat Kappenburch verwijst daarnaar.
De overeenkomsten tussen Cappenberch, Cappenburen, Coppenburg en Kappenburch zijn opvallend. De geraadpleegde bronnen bewijzen echter niet dat de familie Coppenburg haar naam aan de verdwenen parochie ontleende of dat de state in Oppenhuizen rechtstreeks met de nederzetting bij Warns verbonden was.
1494: de strijd rond de Sytsma-stins in Warns
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.