Makkinga in de 18de eeuw

Een molen met bakhuis en turfhuisje

Bij Twijtel stond een roggemolen met een bakkerij. Uit de nauwkeurige beschrijving van 12 mei 1720 kennen we de hele werkplek. Albert Popkes uit Augustinusga kreeg er de molen met gereedschap, een woonhuis tot aan de koestal, een afzonderlijk bakhuis met bakkersgereedschap, een turfhuisje en een tuin. Hij betaalde 2.025 caroligulden. Zijn vrouw heette Hiltje Jans.

Het graan werd in de windmolen gemalen en in het bakhuis tot brood verwerkt. De oven gebruikte turf als brandstof; het turfhuisje was dus niet zomaar een bijgebouw. Ook de molenaarswoning grensde aan een koestal. De gebouwen hoorden bij één bedrijf waar boeren uit Makkinga en Twijtel hun rogge lieten malen.

Later werkten leden van de familie van Pieter Sieuwerts en Jan Pieters bij de molen. Jan Pieters was getrouwd met Geesjen Sakes. Na zijn overlijden omstreeks 1795-1796 bleef Geesjen eigenaresse van de molen en van een deel van de grond. Haar zoon Pieter was toen nog te jong voor het molenaarswerk. Een andere molenaar, Pieter Hendriks, werkte in de jaren daarna in Twijtel.

De komst van Willem IV in 1742

In 1742 verbleef stadhouder Willem IV in Makkinga tijdens zijn reis van Leeuwarden naar Coevorden. Zijn route liep langs de brink en het huis van de grietman. De weg was een belangrijke verbinding tussen de dorpen van Ooststellingwerf en Drenthe.

De nieuwe kerk

De huidige dorpskerk werd in 1777 gebouwd. Zij verving een oudere kerk, maar de klok uit 1466 bleef bewaard. Een steen boven de ingang noemt de bouw. De plaatselijke kerkvoogden werden bij de bouw vermeld als Jan Driks en Jan Pyters. De kerk was het gebouw voor eredienst, dopen en begraven.

Een maaltijd in een dorpswoning in de 18de eeuw.

Makkinga in 1788

In het aardrijkskundige werk Tegenwoordige Staat van Friesland uit 1788 wordt Makkinga beschreven als een belangrijke buurt van de grietenij. De tekst merkt op dat de kerk toen geen toren had en dat het huis van Lycklama, inmiddels in het bezit van de grietman, de buurt sierde.

Dit Dorp is, wat de buurt aangaat, een van de voornaamsten der Grieteny; doch de Kerk is zonder toren. Tot sieraad deezer buurt dient wel inzonderheid, het huis, hier voor deezen door die van Lyklama zeer fraai opgebouwd, en nu behoorende aan den tegenwoordigen Heere Grietman. De Kerkbuurt, omtrent even als Oude Berkoop, een groen plein in het midden hebbende, ligt aan den voornoemden Boven weg.

Dat groene plein was de brink. Het genoemde huis was het herenhuis van de familie Lycklama a Nijeholt, ten noordoosten van het kruispunt. In 1788 behoorde het aan de toenmalige grietman. In 1829 is het herenhuis afgebroken. De familie bezat ook grafzerken in de kerk, waaronder een steen uit 1731. Boeren gingen er met vee over de wegen naar Oosterwolde, Oldeberkoop, Donkerbroek en Elsloo. Huizen en kerk stonden niet in een lang lint langs een gegraven veenkanaal, maar rondom het kruispunt en de omliggende landbouwstreken.

Wat is nog zichtbaar?

De kerk van 1777 met de steen boven de ingang.
De kerkklok uit 1466.
De brink als groen plein in het dorp.
De weg richting Twijtel, waar de oude korenmolen stond.

Andere verhalen en perioden

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u een familiebrief, dagboek, oude foto of een aanvulling over Makkinga? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.