Makkinga in de 16de en 17de eeuw
Betalingen uit akkers en hooilanden
In 1543 somde het kerkregister van Makkinga het land van de pastorie op. De percelen lagen tussen de bezittingen van onder meer Laurens Martens en Eyso Abelens. Ook de erven van Feddo Doyens, Hermen Doyens en Grete Bruyns werden genoemd. Betaling aan de kerk en de pastoor gebeurde soms in guldens, maar dikwijls in rogge, haver, brood en boter.
Meynardus Nicolai ondertekende het deel over de pastorie. In het register staan per erf verschillende graanmaten en verplichtingen. Een gezin betaalde bijvoorbeeld anderhalve Steenwijker mudde rogge uit een bepaald stuk land; bij een ander erf ging het om een halve mudde. Het dagelijkse boerenbedrijf bepaalde of aan zulke verplichtingen kon worden voldaan.
Een dorpskerk met een oude klok
De kerk van Makkinga bestond al vóór 1543. Volgens de monumentenbeschrijving was zij aan Sint-Bonifatius gewijd. In de huidige kerk hangt nog een klok uit 1466. Rond de kerk lag een buurt; de zandwegen liepen verder naar de buurtschappen Twijtel en Middelburen.
De grietman en de oude stins
Ten noordoosten van het kruispunt stond het herenhuis van de familie Lycklama a Nijeholt, dat de Lycklamastins werd genoemd. Een stins was een versterkt adellijk woonhuis. Vanaf ongeveer 1660 werden volgens de kerkhistorische beschrijving de zittingen van het grietenijgerecht in Makkinga gehouden. Het herenhuis is in 1829 afgebroken. In de kerk liggen nog grafzerken van de familie Lycklama a Nijeholt, waaronder die van kapitein Suffridus Lycklama a Nijeholt (1647-1676).
Soldaten trekken in augustus 1673 door het dorp
In de nacht van 24 op 25 augustus 1673 voerde generaal Mornas de hoofdmacht van het leger van de bisschop van Münster via Makkinga naar de Tsjonger. De soldaten vonden oversteekplaatsen in de rivier en trokken verder naar Donkerbroek. De rivier en de natte wegen vormden een onderdeel van de verdediging van Friesland. Kort daarna joeg een noordwesterstorm het water in de Lende en de Tsjonger op. De Munsterse troepen trokken terug richting Steenwijk; bij de terugtocht verdronken mannen en gingen paarden en wagens verloren.
Molen en bakhuis bij Twijtel
Bij de buurtschap Twijtel stond in de 17de eeuw een korenmolen. De molen, woning en landerijen waren in gedeelde handen. In 1644 waren Rinds Andringa en Dedtke van Lijcklamae bezitters van een vierde aandeel; Anders Carstens nam dat deel over. Op de kaart van 1685 stond de molen ingetekend. In 1698 werkte Geert Alberts er als molenaar en had Claas Jellis een negende aandeel. De boeren uit de omgeving konden er hun rogge tot meel laten malen.
Bij de molen lag ook een bakhuis. In zo'n werkruimte werd het gemalen graan tot brood verwerkt, gestookt met turf of hout. Verder hoorden bij de Twijteler boerenerven hooilanden richting de Tsjonger. Het graan ging van het veld naar de molen en vervolgens als meel naar de bakkerij of de eigen huishoudens.
Wat is nog herkenbaar?
- De brink bij het kerkhof en het kruispunt van oude wegen.
- De oude klok uit 1466 in de huidige kerk.
- De buurtschap Twijtel ten zuidwesten van het dorp.
- De richting van de landbouwpercelen naar de Tsjonger.
Andere verhalen en perioden
Wilt u reageren?
Heeft u een familiebrief, dagboek, oude foto of een aanvulling over Makkinga? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.