Oudkerk in de 19de eeuwOudkerk 1803 - Diefstal uit het bakhok van Douwe Johannes Agema
Historische aangifte of getuigenverklaring uit 1803, vastgelegd bij het gerecht van Tietjerksteradeel.
In de nacht van 20 op 21 maart 1803 verdwenen goederen uit het bakhok van Douwe Johannes Agema in Oudkerk. Hij was 54 jaar, timmerman en winkelier. De deur van het bakhok had een uitgang naar buiten en was volgens Agema de avond ervoor gesloten geweest met twee grendels en een houtje op de klink.
Op 23 maart beschreef hij hoe een ruit naast de deur was gebroken en welke kleding, olie en andere goederen hij miste.
Douwe Johannes Agema
Douwe Johannes Agema was 54 jaar en werkte als timmerman en winkelier in Oudkerk. Na beëdiging en ondervraging verklaarde hij dat tussen 20 en 21 maart 1803 goederen van hem waren weggenomen uit een bakhok binnen het huis. De deur van dat hok gaf toegang naar buiten.
De vermiste goederen waren:
- Drie à vier "half kan" olie; de maat is zo in de verklaring genoteerd.
- Drie hemden, met de afzonderlijke merktekens D.J., G.J. en M.D.
- Twee hemdrokken: de eerste van "langis", gevoerd met blauwgrijze stof en met benen knopen; de tweede blauw bedrukt, gevoerd met blauwe baai en voorzien van tinnen knopen.
- Twee paar wollen kousen: één paar wit en één paar met grijze hielen.
- Vijf witte katoenen doeken en vijf bonte doeken.
- Twintig witte "tijnnisteren"; de betekenis van dit woord is niet zeker.
- Twee oude zijden mannenhoeden met hoge bollen. Aan één hoed zat een zwart-geel koord.
Bij de deur van het bakhok was naast de deur een vensterruit gebroken. Daarna was de deur geopend. Die was de avond tevoren nog gesloten met twee grendels, één boven en één onder, en een houtje op de klink. Agema wist niet wie de goederen had gestolen. Zijn verklaring werd duidelijk voorgelezen en hij ondertekende die in Bergum op 23 maart 1803.
Het protocol vermeldt de drost als commissaris en J. H. Sminia en Ph. M. P. Braunius als ondertekenaars. De aangifte noemt geen verdachte.
Wat is nog zichtbaar?
- De dorpsomgeving van Oudkerk is nog herkenbaar, maar het precieze huis met het bakhok is niet uit de verklaring te lokaliseren.
Wilt u reageren?
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.
Kaart van Oudkerk
Plaatsen in de omgeving
Oudkerk in de 19de eeuw
Oenkerk in de 19de eeuw
Giekerk in de 19de eeuw
Rijperkerk in de 19de eeuw
Bergum in de 19de eeuwDagelijks leven
Afbeeldingen
Dagelijks leven in de 19de eeuw
Omliggende plaatsen in de 19de eeuw
Verantwoording van de tekst
Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.
Meer over het dagelijks leven
Bataafse en Franse tijd
Bronnen
Gerecht Tietjerksteradeel, informatieboek 5, EA-11-D12, scanbladen 218. Verklaring van Douwe Johannes Agema. Datum: 23 maart 1803.
Verantwoording
- "Langis" en "tijnnisteren" blijven onzekere lezingen. De hemdrokknopen behoren bij de twee genoemde kledingstukken en zijn geen afzonderlijke buit.
- De opgegeven hoeveelheid olie is in de oorspronkelijke tekst genoteerd als "Drie a vier half kan olie".
- De handgeschreven scans zijn voor deze publicatie niet opnieuw gelezen.