Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Oudkerk 1805 - Claas Douwes hoort geraas bij zijn regenwaterpijp

Historische getuigenverklaring van 14 juni 1805.

Geraas buiten de voordeur

Op de avond van 11 juni 1805 lag Claas Douwes, onder Oudkerk, al ruim een uur in bed. Hij was in zijn 31ste levensjaar. Tussen tien en elf uur hoorde hij buiten bij de deur geraas.

Claas stond onmiddellijk op, liep naar de voordeur en opende die. Buiten bij het huis liep een loden pijp naar een regenwaterbak die binnen stond. De pijp was van boven naar beneden getrokken, maar niet helemaal uit de aansluiting genomen.

Naaiwerk in een woning rond 1800.
Naaiwerk in een woning rond 1800.

Claas ging verder kijken. Op een bankje buiten, vóór de vensters van de , zag hij een zak met een ander zakachtig voorwerp. Beide lagen daar toen hij na het geluid het huis onderzocht.

Wie de pijp had aangeraakt, wist hij niet

Claas had het lawaai gehoord en de pijp en de spullen op het bankje gezien. Hij had niemand kunnen aanwijzen die de loden pijp omlaag had getrokken. Ook wist hij niet wie het zakgoed voor de ramen van de melkkamer had neergelegd.

Een eenvoudige woning rond 1800.
Een eenvoudige woning rond 1800.

Op 14 juni werd zijn verklaring in Oudkerk voorgelezen. Claas zette zijn handtekening eronder. De volgende ochtend ontdekten ook Pybe Meines en Foekje Jacobs schade aan loden leidingen bij huizen in Oudkerk.

Andere verklaringen en verhalen

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare gegevens. Ze geven niet noodzakelijk de precieze personen, huizen of voorwerpen uit dit verhaal weer.

Kaart van Oudkerk en omgeving

Bijbehorende verklaringen

Dagelijks leven

Afbeeldingen

Een gerechtelijk verhoor rond 1810.
Een gerechtelijk verhoor rond 1810.
Een huishouden in het veengebied rond 1800.
Een huishouden in het veengebied rond 1800.
Dagelijks leven in een dorp rond 1800.
Dagelijks leven in een dorp rond 1800.
Een kerkinterieur rond 1797.
Een kerkinterieur rond 1797.
Boerenerf rond 1790.
Boerenerf rond 1790.

Verantwoording van de tekst

Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.

    Meer over het dagelijks leven

    Plaatsen in de omgeving in de 19de eeuw

    Bataafse en Franse tijd

    Bronnen

    Gerecht van Tietjerksteradeel, informatieboek 5, dossier EA-18-D09, scanblad 380.

    Verantwoording

    • De tweede aanduiding bij het zakgoed is in de transcriptie onzeker (mogelijk "bulzak"). In het verhaal is daarom niet gekozen voor een precieze, onbewezen voorwerpsnaam.
    • De pijp werd bij Claas omlaaggetrokken maar volgens zijn verklaring niet helemaal verwijderd. Een voltooide diefstal van de pijp is hier niet vastgesteld.
    • De drie aangiften uit Oudkerk zijn kort na elkaar opgenomen. De verklaringen noemen geen dader; een gezamenlijke dader is niet bewezen.