Bestuur 1750.
Sneek rond 1790 - Aments boeken en politieke overtuiging
Harmen Thieden Ament is rond 1790 ongeveer 21 jaar en werkt als apothekersbediende bij P. Bloemen in Sneek. Na zijn vlucht naar Frankrijk heeft hij buiten Amsterdam een nieuwe betrekking gevonden. Alleen zijn werkgever kent zijn politieke verleden. In de bibliotheek van W.I. Wouters vindt hij boeken en een gesprekspartner.
Niemand dan alleen mijn patroon kende mij(n) politieke gevoelens en nog veel minder mijne uitwijking.
Niemand behalve mijn werkgever kende mijn politieke gevoelens, en nog minder mijn vlucht naar het buitenland.
Met mijn vader naar Zutphen en daarna de apotheek in
Wij kwamen begin 1781 in Zutphen aan. Ik had daar een aangenaam leven en kreeg uitstekend onderwijs. Door mijn vurige, driftige en ondernemende karakter raakte ik dikwijls betrokken bij voorvallen die men gewoonlijk kattenkwaad noemt. Onder ruim tachtig jongens van veertien tot achttien jaar, die met ruime middelen werden opgevoed, vond dat volop voedsel.
Daarbij namen de onlusten toe en verminderde mijn zin in studeren. Ik was liever militair geworden. Mijn vader wilde daar geen toestemming voor geven, maar stemde ermee in dat ik in een apotheek ging werken, bij de heer G.J. Harmsen. In 1783 kwam ik bij hem in huis wonen. Mijn vader ging weer naar Amsterdam.
Mijn overtuigingen bij Harmsen
De heer Harmsen was een bijzonder rechtschapen, godsdienstig man en gemeensman van de burgerij, ongeveer hetzelfde als een vroedschaplid. Hij was door en door republikein en tegenstander van iedere overheersing. Bij hem ontwikkelden zich mijn denkbeelden. Uit overtuiging nam ik dezelfde opvattingen aan. Die zijn mij mijn hele leven bijgebleven.
De Post van den Nederrijn en soortgelijke schrijvers maakten de inwoners steeds meer bekend met de heerszucht van de groten, of die nu werkelijk bestond of werd voorgesteld. Zij veroorzaakten botsingen van opvattingen en voedden een vijandige geest, waarin mensen tegenover elkaar kwamen te staan. Daarvan openbaren zich bij kleingeestige mensen soms nog vonken.
Mocht iedereen er net als ik van overtuigd zijn dat politieke en godsdienstige opruiers meestal hun eigen belang nastreven! Daarom laat ik mijn kinderen deze les na: kies nooit partij in politieke of godsdienstige geschillen, maar houd je stil en vreedzaam bezig met werk dat je zelf ten goede komt.
Mijn werk in Sneek
Ik bleef toen onder een vaste overeenkomst bij de heer Bloemen. Ik mocht elke zondagavond uitgaan. Ik had het heel druk, maar kreeg ook heel goede gelegenheid mij verder te bekwamen. Bovendien had ik een uitstekende werkgever, en zijn vrouw was een bijzonder voortreffelijk mens. Daardoor verliep mijn leven aangenaam.
De boeken en gesprekken bij Wouters
Niemand behalve mijn werkgever kende mijn politieke gevoelens, en nog minder mijn vlucht naar het buitenland. De heer W.I. Wouters was mij gunstig gezind geraakt. Hij regeerde, hoewel hij doopsgezind was, samen met majoor N...... bijna de stad.
Ik was altijd een liefhebber van lezen geweest. Het was daarom een grote gunst voor mij dat ik gebruik mocht maken van zijn uitgebreide bibliotheek. Het hielp mij veel dat ik van tijd tot tijd met hem over het gelezene kon spreken, want hij ging nooit uit. Ik stond bij hem dan ook in een heel goed blaadje. Dat kwam mij bij de volgende gebeurtenis goed van pas.
Aments eerdere jaren in Zutphen
De blauwe mantel na een vechtpartij, zijn protest tegen de burgemeester en de boetes en beschilderde huisraad van weigerachtige schutters.
Wilt u reageren?
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.
Dagelijks leven
Omliggende plaatsen in de 18de eeuw
Patriotten en de Bataafse Republiek
Bronnen
H.T. Ament, Herinneringen van den patriot H.T. Ament, meegedeeld door A. Haga, Bijdragen en Mededeelingen van het Historisch Genootschap 48 (1927), blz. 4-5 en 25-26.
Verantwoording
De twee volledige passages over zijn politieke vorming en over zijn werk, overtuiging en lectuur in Sneek zijn afzonderlijk hertaald; de tussenliggende levensjaren staan in de andere Ament-verhalen. Zijn latere waarschuwing aan zijn kinderen is zijn eigen terugblik; Haga publiceerde de genoemde vervolggebeurtenis in Sneek niet.