Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Suawoude 1799 - Lakens, hemden en mutsen verdwenen van de bleek

Historische aangifte en getuigenverklaringen uit 1799, vastgelegd bij het gerecht van Tietjerksteradeel.

Op een woensdagavond in december 1799 verdween linnengoed van de bleek onder Suawoude. Huisman Abraham Sytses noemde bij zijn verhoor niet alleen de aantallen, maar ook de letters die op enkele stukken textiel waren aangebracht.

Kleding herstellen rond 1800.
Kleding herstellen rond 1800.

De avond waarop het wasgoed verdween

Abraham Sytses woonde onder Suawoude en was 35 jaar oud. Hij verklaarde dat het wasgoed op woensdagavond 4 december 1799, tussen ongeveer negen en tien uur, van zijn bleek was weggenomen.

Hij noemde afzonderlijk de volgende verdwenen goederen:

  • Twee lakens.
  • Zeven hemden; op een daarvan stonden de letters W: W:.
  • Twee vrouwenhemden; het woord is niet volledig te lezen.
  • Vijf kinderhemden.
  • Twee tipmutsen.
  • Een "poldrok".
  • Een zijdst doek; beide woorden zijn moeilijk te lezen.
  • Een witte doek met de letters A: S:.
  • Twee rode voorwerpen waarvan de benaming niet leesbaar is.

Abraham verklaarde niet te weten wie de dader of daders waren. Hij wees niemand bij naam aan.

Naaiwerk in een gezin rond 1800.
Naaiwerk in een gezin rond 1800.

Het verhoor op 9 december

Vijf dagen later, op 9 december 1799, werd Abraham in Bergum opgeroepen, ondervraagd en beëdigd. Jelte Beuma, lid van de raad van de gemeente Tietjerksteradeel, nam de verklaring op als commissaris op verzoek van de procureur-fiscaal.

De verklaring werd hem duidelijk voorgelezen. Hij ondertekende met de naam Abram Sijtzes. Onder het stuk staan ook de naam J.

In een andere zaak over mutsen op een bleek in Suawoude werd eerder eveneens op de afzonderlijke stukken wasgoed gelet. Dat is een andere gebeurtenis.

Dit verhaal staat ook in het verklaringen uit Suawoude. Andere dorpen komen aan bod in het overzicht van Tietjerksteradeel, 1795-1802.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Kaart van Suawoude en omgeving

Suawoude en nabije plaatsen

Dagelijks leven en tijd

Afbeeldingen

Dagelijks leven in Friesland rond 1797.
Dagelijks leven in Friesland rond 1797.
Bedstede rond 1800.
Bedstede rond 1800.
Wasdag rond 1800.
Wasdag rond 1800.
Mannenkleding rond 1800.
Mannenkleding rond 1800.
Naaiwerk in een woning rond 1800.
Naaiwerk in een woning rond 1800.

Bronnen

Gerecht van Tietjerksteradeel, informatieboek 5, dossier IB5-EA-5-D07, 1 afzonderlijke verklaring: EA-5-V08. Bronbladen 83-84. Voor de tekst zijn de volledige diplomatische transcripties en de moderne Nederlandse hertalingen uit de aangeleverde cumulatieve bronbewerking gebruikt. De originele handgeschreven scans zijn niet opnieuw gelezen.

Verantwoording

De brondatering luidt woensdagavond 4[?] december; het dagcijfer is niet zeker ontcijferd.

De aanduidingen vrouwen[hemden?], poldrok[?], zijdst[?] doek[?] en de twee rode voorwerpen blijven onzeker. Er is geen aanvulling ingevuld.

De aangifte en de handtekening gebruiken verschillende spellingen van de naam: Abraham Sytses en Abram Sijtzes.

De commissaris wordt in de transcriptie gelezen als Jelte Beuma[?]. De naam naast J. Lodema is niet ontcijferd.

De afbeeldingen zijn algemene historische voorstellingen van de periode en tonen niet aantoonbaar de beschreven personen of voorwerpen.

Verantwoording

  • Enkele historische woordlezingen blijven onzeker. Er zijn geen aanvullende voorwerpen, namen of gebeurtenissen als vaststaand ingevuld.

Verantwoording van de tekst

Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.

Meer over het dagelijks leven

Plaatsen in de omgeving in de 18de eeuw

Bataafse en Franse tijd