Twijzelerheide in de 18de eeuw
In de 18de eeuw begon het landschap te veranderen in de richting van het latere heidedorp. Op de hoge veengronden van Twijzel en Kooten was veen weggehaald. Dicht bij de oudere dorpen werd grond in cultuur gebracht; verder naar buiten bleven schrale heidevelden liggen.
Turfwinning rond 1800.
Aan het einde van de eeuw nog nauwelijks bewoning
De latere dorpskern bestond nog niet. Aan het einde van de 18de eeuw was er volgens de landschapsbeschrijvingen nauwelijks bewoning. Juist de goedkope, schrale grond maakte het gebied later aantrekkelijk voor mensen die elders weinig mogelijkheden hadden.
De overgang naar een heidenederzetting
De eerste verspreide bewoning ontstond aan paden en op kleine stukken grond. Het ging niet om een gepland dorp met een kerkplein of aaneengesloten straat. De nederzetting groeide vanuit losse woningen, kleine boerderijtjes en later spitketen.
Ten oosten lag Twijzel, met kerk, school en een oude dorpsstructuur. Ten westen ontwikkelde zich in dezelfde brede heidestreek ook Zwaagwesteinde.
Armoede werd een bepalende factor
In de heidegebieden vestigden zich in de volgende eeuw veel arbeiders en kleine handelaren die weinig grond en kapitaal hadden. Voor Twijzelerheide zelf ontbreken uit de 18de eeuw nog persoonlijke verklaringen die hun dagelijks leven beschrijven. Daarom wordt die latere armoede hier niet teruggeprojecteerd op ieder huishouden van vóór 1800.
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.