Toen en Toen ..
ZoekenHet verhaal van Friesland

Veenklooster in de 16de eeuw

Aan het begin van de 16de eeuw werd het landschap rond Veenklooster nog sterk bepaald door het premonstratenzer vrouwenklooster De Olijfberg. Het convent bezat land en saten en stond onder leiding van een prior.

Kerk rond 1500.

Kerk rond 1500.

1561: een steen van de laatste prior

Bij een boerderij op voormalige kloostergrond is een steen bewaard met de letters D.T.D.P. en het jaar 1561. Die letters zijn uitgelegd als de initialen van Dominus Theodoricus Deutekom Praepositus: Theodoricus Deutekom, de laatste prior van Veenklooster.

Bakkerij rond 1550.
Bakkerij rond 1550.

1579: de prior vlucht

Deutekom vluchtte in 1579 naar Buweklooster. Dat gebeurde in een streek waarin oorlog en godsdienststrijd steeds dichterbij kwamen. Voor de laatste nonnen van De Olijfberg is in de geraadpleegde bron geen vergelijkbaar persoonlijk verslag gevonden.

Inkwartiering rond 1600.
Inkwartiering rond 1600.

1580: confiscatie en afbraak

In 1580 verboden de Staten van Friesland de katholieke eredienst en namen zij kloostergoederen in bezit. De Olijfberg werd opgeheven. De kloostergebouwen werden afgebroken en het terrein kwam onder provinciaal beheer.

De algemene Friese regeling kende voormalige geestelijken die zich vreedzaam gedroegen een alimentatie toe. Dat bewijst niet dat iedere non uit Veenklooster op dezelfde manier werd behandeld. Elders in Friesland waren geestelijken verdreven of gevlucht; voor De Olijfberg ontbreekt een plaatselijk verslag dat het vertrek van de zusters stap voor stap beschrijft.

De Reformatie van 1580: wat priesters en kloosterlingen in Friesland overkwam

Van kloosterboer naar provinciale pachter

Voor boeren op kloostergrond veranderde in elk geval de eigenaar. Na de confiscatie werden de voormalige kloostergoederen provinciaal bezit. In de 17de eeuw werden verschillende saten verkocht.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.