Toen en Toen ..
ZoekenHet verhaal van Friesland

Veenklooster: van kloostergrond naar landgoed en dorp

Veenklooster ontstond bij een oude wegsplitsing waar de route uit Kollum zich verdeelde richting Kollumerzwaag en Twijzel. De plaats dankt haar naam aan het premonstratenzer klooster De Olijfberg, dat hier sinds de middeleeuwen stond.

Kerk rond 1500.

Kerk rond 1500.

1579-1580: het klooster verdwijnt

De laatste prior, Theodoricus Deutekom, vluchtte in 1579 naar Buweklooster. In 1580 werd het kloosterbezit bij de Reformatie geconfisqueerd. De gebouwen werden daarna afgebroken. Voor de afzonderlijke nonnen van De Olijfberg is nog geen betrouwbare plaatselijke lijst gevonden die vertelt waar ieder van hen terechtkwam.

Veenklooster in de 16de eeuw

Veenklooster in de 16de eeuw: de laatste kloosterjaren en de Reformatie

17de eeuw: saten en een nieuwe buitenplaats

De kloostergoederen kwamen eerst aan de provincie. In de 17de eeuw werden saten verkocht. Rond 1640 kwam een deel in handen van de familie Fogelsangh. Op het voormalige kloosterterrein verrees Fogelsangh State.

Veenklooster in de 17de eeuw

Veenklooster in de 17de eeuw: voormalige kloostergrond wordt landgoed

Niet alleen een verhaal van heren

Rond de state lagen ook boerderijen, kleine woningen en werkplaatsen. Een kaart uit 1668 noemt bijvoorbeeld Harmen Jacobs sate en verschillende stukken bouwland, greide en hooiland. In de 18de eeuw stonden bij de brink eenvoudige woningen en een keuterboerderij.

Veenklooster in de 18de eeuw

Bakkerij rond 1550.
Bakkerij rond 1550.

19de eeuw: park, hoveniers en nieuwe woningen

Vanaf 1838 werd het formele terrein omgevormd tot een landschapspark naar ontwerp van Lucas Pieters Roodbaard. Hoveniers van de familie Vlaskamp werkten jarenlang aan de aanleg. Naast de grote verbouwingen ontstonden een jachthuis, boswachterswoning, boerderijen en andere woningen.

Veenklooster in de 19de eeuw

Bakkerij rond 1600.
Bakkerij rond 1600.

Veenklooster in de 19de eeuw: parkwerk, boerderijen en veranderingen rond de state

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.