Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 4

Leeuwarden krijgt hulp en de boeren slaan terug, 1496

Leeuwarden vraagt zijn bondgenoot om hulp

Begin 1496 stuurden de Leeuwarders boden naar hun bondgenoot Groningen. Zij vertelden dat de soldaten uit Sneek voor Leeuwarden waren verschenen. Hoewel de aanval was mislukt en zij beschaamd waren vertrokken, twijfelden de Leeuwarders er niet aan dat zij het later opnieuw zouden proberen. Daarom vroegen zij Groningen om raad en hulp tegen de soldaten in Sneek.

Gewapende boeren, rond 1500.
Gewapende boeren, rond 1500.

Groningers overwinteren in de stad

Omstreeks Driekoningen kwam Groningen met een grote krijgsmacht naar Leeuwarden. De mannen bleven er de hele winter. Zij deden niets wat het opschrijven waard was, behalve de stad en haar burgers grote schade en kosten bezorgen.

Een rooftocht op 7 januari

Op 7 januari trokken de soldaten uit Sloten met hun hoofdman Lubert Barneveldt uit Gelderland Zevenwouden in. Zij beroofden Lemmer, Oosterga, Follega, Oosterzee en de omliggende dorpen.

Reizigers, rond 1500.
Reizigers, rond 1500.

De boeren slaan terug

De boeren kwamen bijeen, luidden de klokken en boden weerstand. Zij ontnamen de soldaten hun buit en doodden wel vijftig van hen, onder wie de hoofdman en de vaandeldrager. De overigen bereikten met grote moeite Sloten.

Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 4

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Op de kaart

Bewaking van een brug, rond 1495.
Bewaking van een brug, rond 1495.
Een schutter, rond 1500.
Een schutter, rond 1500.
Een legerkamp, rond 1500.
Een legerkamp, rond 1500.
Hooien, rond 1450.
Hooien, rond 1450.
Een koe melken, rond 1450.
Een koe melken, rond 1450.

Bij deze kroniek

Bronnen en verantwoording

Worp van Thabor, Kronijk van Friesland, vierde boek, Friesch Genootschap, Leeuwarden 1850, gedrukte blz. 235-235 (PDF-bladzijden 246-246).

Online kronieken, dagboeken en brieven

  • Vanaf de jaarzin 1496 op blz. 235 tot de terugkeer van de overlevende soldaten in Sloten, vóór Dit aldus geschiedt. Alle twee berichten zijn volledig bewerkt. De slagvoorbereidingen volgen op 1496-2.html.
  • Mislukte aanval, verwachte herhaling, bestaand verbond, hulpvraag, Driekoningen en hele winter in Leeuwarden zijn behouden. Dat Groningen niets vermeldenswaardigs deed behalve schade/kosten is uitdrukkelijk Worps oordeel.
  • 7 januari, Lubert Barneveldt uit Gelderland, alle genoemde dorpen, boerenklokken, teruggenomen buit, wel vijftig doden inclusief hoofdman/vaandeldrager en moeizame terugkeer blijven staan. Oostergae is als Oosterga behouden zonder onbewezen moderne plaatsidentificatie. Geen gelijkstelling van Barneveldt met Bennevolt uit de eerdere passage afgedwongen.
  • De beelden zijn algemene historische voorstellingen met hun eigen periode, geen bewezen weergaven van de gebeurtenissen. De kaart toont een huidig overzicht zonder verzonnen historische gebouwen of grenzen.

De volledige bij deze pagina horende overgeleverde passage is naast de afdruk van boek 4 gelezen. Alle leesbare bepalingen, handelingen, namen en uitzonderingen blijven behouden. Afzonderlijk verantwoorde tekst- en rechtsvragen zijn daarmee niet onafhankelijk opgelost.