Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 4

De brand bij Sybeth Taedis in Pingjum, 1498

Versterking uit Holland

In die tijd kwamen vanuit Holland tweehonderdvijftig soldaten naar Franeker. Jonker Focx had hen met instemming van de hertog van Saksen gestuurd. Franeker legde hen met geschut in het klooster Lunekercke, tegenover de soldaten van Tyerck Walta. Daarna kwam kapitein Baldeuyn van Leyen met zestig soldaten in Sneek aan, eveneens vanuit Holland.

Gewapende boeren, rond 1500.
Gewapende boeren, rond 1500.

Het klooster aangevallen

Toen Tyercks soldaten in Bolsward hoorden van de bezetting van het klooster, trokken zij er in de nacht heen. Bij het aanbreken van de dag vielen zij aan. De verdedigers hielden zo lang mogelijk stand. Aan beide kanten vielen doden. De gracht rond het klooster was echter niet diep. De aanvallers drongen binnen, namen ongeveer tweehonderd mannen gevangen en brachten hen naar Bolsward. De kapitein verborg zich in het huis van de prior en ontkwam naar Franeker.

De verdediging van Sybeths huis

Op de terugweg kwamen de soldaten door Pingjum. Veel van de rijkste boeren waren uit angst met Vlbeth Taedis naar het huis van diens broer Sybeth gevlucht. De soldaten eisten de overgave van het huis. Toen iemand vanuit het huis een schot met een bus of roer loste, werden zij woedend en bestormden het.

De gracht stond droog, maar zij konden het huis toch niet innemen. Het had dikke muren en een sterke ijzeren deur. Vanaf de kantelen wierpen de verdedigers zo krachtig met stenen dat de soldaten niet bij de muren konden blijven. De aanvallers brachten een houten beschutting naar het huis. Daaronder hakten zij door een dichtgemaakt venster een gat. Aan de binnenkant stond een bed. Door het gat staken zij het stro in de bedstede aan. De mensen boven in het huis waren daarop niet bedacht.

Een beleg, rond 1500.
Een beleg, rond 1500.

Kinderen aan touwen naar beneden

De ingeslotenen vroegen om genade. Zij wilden het huis en zichzelf aan de soldaten overgeven, maar kregen geen barmhartigheid.

Het was ellendig en verdrietig om te zien dat zulke eerbare, deugdzame mensen, die nooit iemands bezit of bloed hadden begeerd en zich tegenover beide partijen rustig hadden gehouden, zo een ellendige dood moesten sterven.

Toen zij begrepen dat zij zouden sterven, lieten zij de kinderen aan touwen van het huis zakken. Zij bonden hun veel zilveren riemen of gordels om. Zij hoopten dat de soldaten het zilver zouden nemen en de kinderen zouden laten leven. Zo gebeurde het: de soldaten beroofden de kinderen en lieten hen gaan.

De dood van de broers

Toen de brand het verblijf in het huis onmogelijk maakte, werd Vlbeth Taedis boven op de kantelen door zijn hoofd geschoten. Sybeth en enkele anderen vielen van het huis. De soldaten vingen hen op met spiesen en hellebaarden en sloegen hen voor het huis dood. De anderen verbrandden binnen.

Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 4

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Op de kaart

Een afgebrande boerderij, rond 1495.
Een afgebrande boerderij, rond 1495.
Reizigers, rond 1500.
Reizigers, rond 1500.
Een schutter, rond 1495.
Een schutter, rond 1495.
Huisraad in een schuit, rond 1495.
Huisraad in een schuit, rond 1495.
Bewaking van een brug, rond 1495.
Bewaking van een brug, rond 1495.

Bij deze kroniek

Bronnen en verantwoording

Worp van Thabor, Kronijk van Friesland, vierde boek, Friesch Genootschap, Leeuwarden 1850, gedrukte blz. 276-278 (PDF-bladzijden 287-289).

Online kronieken, dagboeken en brieven

  • Vanaf In die tyden quamen op blz. 276 tot die ander verbranden opt huys op blz. 278. Alle versterkingen, aanvalshandelingen en slachtoffers zijn bewerkt en naast de afdruk gecontroleerd.
  • Dardehalff hondert betekent 250. De zestig soldaten bij Baldeuyn, ongeveer tweehonderd gevangenen, vlucht van de kapitein, droge gracht, stenen, houten beschutting, venster, bedstro, zilveren gordels en verschillende lotgevallen zijn behouden.
  • Lunekercke, Vlbeth en Sybeth blijven afdruknamen zonder onbewezen moderne persoons- of adresidentificatie. Het oordeel over onschuldige en deugdzame slachtoffers is herkenbaar aan Worp toegeschreven.
  • De beelden zijn algemene historische voorstellingen met hun eigen periode, geen bewezen weergaven van de gebeurtenissen. De kaart toont een huidig overzicht zonder verzonnen historische gebouwen of grenzen.
  • Deze pagina volgt de volledige afgebakende passage. De genoemde open bronvragen betreffen de historische uitleg en identificaties.
  • Hem niet voor wachten op blz. 277 is gelezen als niet op de brandstichting bedacht zijn.