Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 4

Aanvallen rond Sneek en Berlikum, 1498

Folsgare en Sexbierum

Op 15 maart trokken soldaten vanuit Bolsward naar het huis van Bocke Yges in Folsgare. Zij konden het niet innemen, staken vier huizen in brand en keerden naar Bolsward terug. Op 17 maart verbrandden de soldaten die op Schelte Lyauckama's huis in Sexbierum lagen dat huis. Zij voegden zich weer bij de hoofdmacht in Bolsward.

Een stadspoort, rond 1450.
Een stadspoort, rond 1450.

Sneek houdt de wacht

Op 18 maart, de zondag Oculi, kwamen de soldaten met een grote macht te paard en te voet op de werf voor Sneek. Zij wilden de stad overvallen. Toen zij merkten dat Sneek op hen lette, durfden zij niet aan te vallen. Enkele Snekers trokken naar buiten en doodden vier soldaten voor Eester zyl.

Tegen de avond gingen sommige soldaten naar IJlst. De anderen overnachtten bij Hospetael. Sneek hield die nacht een sterke wacht en hoopte dat de soldaten de stad zouden bestormen. Binnen waren behalve de Friese en Duitse soldaten ook veel boeren.

Gevecht en nieuwe branden

Vroeg in de ochtend trokken de Snekers naar buiten en wisselden zij schoten met de soldaten. Tien soldaten werden gedood en ongeveer vijftig gewond. Van die gewonden stierven er later velen in Bolsward. De soldaten trokken van Sneek naar Hlioengum en Goutum. In Goutum verbrandden zij veertien huizen. Boeren die uit andere dorpen waren samengekomen, doodden vijf soldaten.

Soldaten onderweg, rond 1495.
Soldaten onderweg, rond 1495.

Berlikum, Menaldumadeel en Makkum

Op 24 maart trokken de soldaten uit Bolsward naar Berlikum. Zij plunderden en verbrandden vrijwel het hele dorp en enkele omliggende dorpen. Heel Menaldumadeel moest brandschatting betalen. Vanuit Hette Hemmema's huis werden enkele soldaten doodgeschoten en velen gewond. De soldaten in Workum veroorzaakten ondertussen grote schade en leed onder de boeren rond Workum en in Gaasterland. Zij brandden Makkum vrijwel geheel af.

Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 4

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Op de kaart

Reizigers, rond 1500.
Reizigers, rond 1500.
Een beleg, rond 1500.
Een beleg, rond 1500.
Verzorging van een gewonde soldaat, rond 1500.
Verzorging van een gewonde soldaat, rond 1500.
Een schutter, rond 1495.
Een schutter, rond 1495.
Een gevecht bij het water, rond 1460.
Een gevecht bij het water, rond 1460.

Bij deze kroniek

Bronnen en verantwoording

Worp van Thabor, Kronijk van Friesland, vierde boek, Friesch Genootschap, Leeuwarden 1850, gedrukte blz. 278-279 (PDF-bladzijden 289-290).

Online kronieken, dagboeken en brieven

  • Vanaf Den vyftiende dach Martij op blz. 278 tot branden Mackum meest allheel op op blz. 279. Alle dagen, aantallen, plaatsen en gevolgtrekkingen zijn naar de afdruk bewerkt.
  • De Romeinse dagnotatie xxiiij op blz. 279 is als 24 maart gelezen. Oculi, 18 maart en de volgorde zijn naar de kroniek behouden; geen zelfstandige kalendercontrole. Eester zyl, Hospetael en Hlioengum zijn niet zonder aanvullend bewijs gelijkgesteld met huidige locaties. Deze bronvraag blijft onopgelost.
  • Vier huizen in Folsgare, vier gedode soldaten, tien doden en ongeveer vijftig gewonden bij Sneek, veertien verbrande huizen en vijf gedode soldaten bij Goutum zijn afzonderlijk behouden. Brandschatting kort toegelicht.
  • De beelden zijn algemene historische voorstellingen met hun eigen periode, geen bewezen weergaven van de gebeurtenissen. De kaart toont een huidig overzicht zonder verzonnen historische gebouwen of grenzen.
  • Deze pagina volgt de volledige afgebakende passage. De genoemde open bronvragen betreffen de historische uitleg en identificaties.