Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 5

In mei 1516 vochten de Bourgondiërs en de Geldersen om de schepen bij Workum en de versterkte huizen rond Bolsward.

De aanval op de schepen bij Workum

Floris van IJsselstein voer in mei 1516 met veel schepen, kleinere vaartuigen en tweeduizend soldaten vanuit Enkhuizen naar Workum. Op de rede voor Workum lagen de Gelderse Friezen met de beschadigde Schotse hulk die eerder was buitgemaakt. Daar lagen ook tien of elf Rijnschepen die zij op zee hadden veroverd.

De Bourgondiërs namen het Schotse schip met geweld in. Zij staken vier Rijnschepen in brand, doodden veel mensen en gooiden anderen uit de schepen in het water, waar zij verdronken. Ook maakten zij veel gevangenen. Die werden naar Harlingen gebracht.

Daarna stuurde Floris Lubbert Turck met vijftienhonderd soldaten aan land bij Harlingen. Zelf voer Floris met de buitgemaakte schepen terug naar Enkhuizen.

De Bourgondiërs bezetten Bolsward

Toen Lubbert Turck bij Harlingen was aangekomen en Floris nog in Enkhuizen verbleef, trokken Godschalk Jongema, Hessel Martena, Epo Aelwa, Jw Bottinga en Douwe Burmania met zijn soldaten verder. Daarbij kwamen nog drie vendels uit Leeuwarden, Franeker en Harlingen. Op 18 mei namen zij Bolsward in.

Zij lieten de dorpen in de omgeving naar Bolsward komen. De inwoners moesten trouw zweren aan de prins van Spanje en de betalingen doen die zij volgens de Bourgondische bestuurders aan hem verschuldigd waren.

De volgende dag, 19 mei, belegerden zij het huis van Hero Hottinga bij Wommels. De Gelderse bezetting gaf het huis over op voorwaarde dat de verdedigers hun leven en goederen behielden. De Bourgondiërs legden er vijftig soldaten in en keerden terug naar Bolsward.

De Geldersen komen terug naar Bolsward

Toen de Geldersen in Sneek hoorden dat Bolsward in Bourgondische handen was, trok de heer van Schwarzenburg op 19 mei met zevenhonderd soldaten naar Oldeklooster. Bij hem waren veel boeren uit Gaasterland en Wymbritseradeel. Zij wilden Bolsward bestormen. De Bourgondische edelen hoorden dat er meer dan tweeduizend Gelderse Friezen en soldaten in Oldeklooster bijeen waren en dat ook de mensen uit Zevenwouden en andere Gelderse Friezen onderweg waren.

De Bourgondiërs verloren de moed en weken uit naar Franeker en Harlingen. Bolsward had op dat moment nog geen stadswal die voldoende bescherming kon bieden. Pas daarna begonnen de burgers met hulp van Gelderse Friezen uit de omgeving wallen en versterkingen rond hun stad aan te leggen.

Tijdens deze tocht werd Epo Aelwa, een edelman uit Witmarsum, gevangengenomen. Hij werd naar Sneek gebracht en bleef daar lange tijd gevangen.

Het huis van Hero Hottinga valt opnieuw

Nadat de Bourgondiërs Bolsward hadden verlaten en de Geldersen weer waren binnengetrokken, trok Lenard van Schwarzenburg op 23 mei, de dag na Sacramentsdag, met Friese strijders en soldaten naar het huis van Hero Hottinga bij Wommels.

In het huis lagen vijftig ervaren soldaten. Zij hadden geschut, levensmiddelen en alles wat zij verder nodig hadden. Het huis stond in het water en werd bovendien omgeven door een aarden wal. De belegeraars bleven er tot zondag 25 mei liggen.

Schwarzenburg vroeg de verdedigers toen of zij het huis en zichzelf wilden overgeven. De bezetting vroeg korte bedenktijd en besloot vervolgens de overgave te aanvaarden. Schwarzenburg liet de soldaten met hun wapens ongedeerd naar Franeker vertrekken.

De Friezen staken daarna het huis in brand. Zij groeven de muren aan de onderkant uit, zodat die instortten. De dag na de overgave ging iedereen uit de Friese groep naar huis. De huursoldaten bleven in Oldeklooster. Daar kwamen nog drie vendels soldaten en ongeveer zestig ruiters uit Groningen bij, die de hertog van Gelre naar Friesland had gestuurd.