Craandijk begint met een waarschuwing tegen het beeld dat Friesland alleen uit vlakke weiden en water bestaat. Rond Olterterp en Beetsterzwaag zag hij juist eiken- en dennenbossen, zandpaden, heide, bouwland, boerderijen en buitenplaatsen. De bossen waren voor een belangrijk deel in de negentiende eeuw aangelegd op heide en veengrond.

Hij wandelde door Heerenveen en langs het Meer en De Knijpe. Langs de weg stonden nog lange rijen huizen, tuinen, erven, boerderijen en arbeiderswoningen. Aan de overkant van de vaart liep een voetpad met talloze bruggetjes over dwarsvaarten.

In de hooitijd veranderde het stille landschap volledig. Veel hooilanden lagen zo ver van de boerderijen dat arbeiders er door de week bleven. Op zaterdagavond werden zij per wagen opgehaald, soms met zes tegelijk en met de zeisen omhoog. Zondagavond keerden ze terug met proviand voor de nieuwe werkweek.

In de zomer zag Craandijk overal maaiers en hooiers. Hij hoorde het slijpen van de zeisen, rook het opgestapelde hooi en zag lange schuiten door de sloten glijden. Bij brede dammen werd het hooi van de velden op kleine wagens of schepen overgeladen. Buiten het hooiseizoen kon hetzelfde landschap volgens hem vrijwel stil zijn.

Op weg naar Drachten veranderde het landschap opnieuw. Craandijk zag aanzienlijke boerderijen langs de weg tussen akkers en weilanden. Bij de bebouwde kom lagen een school, oude kerkhoven en plaatsen waar vroegere huizen en gebedshuizen hadden gestaan. Drachten zelf bestond vooral uit een lange dubbele rij huizen langs de vaart en een brede hoofdweg.

Een zwaar beladen hooischip liep dicht bij de kant vast. Schippers, zonen en knechten kregen het niet los. Andere schepen kwamen erbij en de vaart raakte geblokkeerd. In plaats van alleen te schelden hielpen de bemanningen elkaar. Een deel van het hooi moest worden afgeladen om het gestrande schip lichter te maken.

Langs de Noorderdwarsvaart zag Craandijk kinderen vliegeren. Jongens en meisjes renden door de weiden wanneer een vlieger viel. Hij concludeerde daaruit dat het na schooltijd was: tegen schoolverzuim werd in Drachten volgens hem streng gewaakt. Alleen goed ijs kon de schoolorde breken; dan werd schaatsen een soort vakantie.

Even verderop zette een groep mannen een schakelnet over de vaart. Met lange polsstokken sloegen ze in het water en tegen de oevers om de vis naar het net te jagen. Een grote snoek raakte verstrikt. Mannen, vrouwen en kinderen keken toe terwijl de visser de buit naar zijn huis bracht.

Voor een gezelschap van mannen en vrouwen werd een veerschip afgehuurd. Hengels, aas en proviand lagen klaar. In het ruim was een plankenvloer aangebracht en op drie tafeltjes stond ontbijt. Tot de sluis trok een paard het schip; daarna ging het zeil omhoog. Door de plotselinge helling van het schip schoven sommige passagiers lachend tegen elkaar aan.

De eerste gevangen vis werd met een drankje begroet. Craandijk gebruikt de vispartij om te laten zien hoe vervoer, eten, drinken en recreatie op het water samenkwamen.

Hij beschrijft uitvoerig wat kon gebeuren als onvoldoende droog hooi in de schuur werd opgestapeld. Eerst kwam een scherpe brandlucht, daarna rook. Buren en arbeiders trokken het hooi met haken naar buiten en probeerden vee te redden. Paarden, koeien, schapen en varkens werden uit de stal gejaagd. Kinderen werden uit bed gehaald, vrouwen riepen, mannen riepen om water en uit omliggende dorpen klonken brandklokken. Zulke boerderijbranden door hooibroei stonden volgens hem geregeld in de kranten.

Arbeiders konden rond Drachten een groot deel van het jaar werk vinden. In het voorjaar baggerden zij in veenputten. Daarna trokken sommigen naar kleigebieden voor het maaien, vervolgens kwam de hooioogst in de maden en daarna het dorsen in herfst en winter. De lonen waren volgens Craandijk niet hoog en niet iedereen had altijd werk. Veel gezinnen huurden daarom een stukje grond. Wanneer de man elders werkte, bewerkte de vrouw dat land en verbouwde er vooral aardappelen en andere wintervoorraad.