Levensloop
Hylck was boerin in Oppenhuizen. Ze werd in haar leven drie keer weduwe. In documenten uit die tijd is veel informatie bewaard gebleven over de boedelscheidingen tussen haar en haar kinderen. Ze was boeren in goede doen maar er waren meerdere schulden die aangedaan werden om de erfenis van de kinderen af te kunnen betalen.
Het boerengezin van Hyck was in goede doen gezien de bezittingen en uitgaven. Zoals iedere boer van deze omvang moeten ze personeel in dienst gehad hebben en ze gaven geld uit aan luxe kleding en sieraden.
Het gezin woonde in Oppenhuizen op een boerderij met land, een grote hooiberg en een watermolen om het overtollige water weg te pompen. Waarschijnlijk woonden ze in een zogenaamde "kop-hals-romp" boerderij. Dit type boerderij is typerend voor Friesland. De kop was het woonhuis en de romp waren de stallen waar de 12 melkkoeien, de stier, de drie ossen en het varken van de familie waren. Buiten waren kippen en eenden.
De bezittingen van Sijbe en Hijlck en de verdeling van de erfenis.
Hylck Oenes, een dochter van Oene Rouckes Rouckema uit Broek trouwde driemaal. Eerst met Gerrit Romckes, een boer uit Oppenhuizen die rond in 1581 overleed.
Hij was de zoon van Romcke Gerrits en Marij Pieters, die ook boerin was in Oppenhuizen. Uit haar huwelijk met Gerrit Romckes kreeg Hylck ten minste één zoon: Oene Gerrits.
De kerk kreeg elk jaar 3 goudguldens en 24 stuivers van Gerryt Romckes' grond. Dit gebeurde ook na zijn dood in 1581 en 1582, zoals te zien is in een rekening van 22 maart 1583.

Na het overlijden van Gerrit hertrouwde Hylck met Sybe Pieters. Sybe was boer in Oppenhuizen. In 1585 kregen zij samen een zoon en noemden hem Gerrit Sybes Roukema. De overleden echtgenoot van Hylck werd hier dus vernoemd.
Het gezin van Hylck en Sybe bestaat dus in ieder geval uit twee volwassenen en negen kinderen. Ze hadden land elders dat ze waarschijnlijk verpachtten.
Sybe stierf voor 1610 want zijn weduwe was in 1610 hertrouwd.
Na de dood van Sybe hertrouwde Hylck al snel met boer, dorpsrechter Wijbe Jans. Wijbe Jans blijkt echter schulden te hebben. Hij sterft ook al na twee jaar. Hylck weigert zijn schulden te aanvaarden.
Hylck komt nog één keer voor in de boeken als ze in 1616 land verkoopt in de Bolten, een streek bij Slooten, niet ver van het Slootermeer. De kopers zijn het echtpaar Feytte Epckes en Wyts Jelledr uit Joure. Haar zonen, Oene Gerrits en Gerrit Sybes Roukema, waren het met de verkoop niet mee eens.
De geschillen en de verdeling van erfenissen.
Zoon Oene Gerrits trouwt in 1606 met Griet Jetses in Sneek, na een ondertrouw bij het gerecht van Rauwerderhem op 20 mei 1606. Hij is dan 25 jaar en wordt boer in Deersum. Griet was de weduwe van Aede (Ede) Popckes, ook uit Deersum. Ze had drie kinderen met Aede en ze kreeg nog vijf kinderen met Gerrit. In 1606, na de dood van Eade en het huwelijk met Gerrit werd het gezamelijke bezit van Aede en Griet verdeeld. Popcke Popckes uit Rauwerd was hun voogd. Tijdens dit proces werd Griet ondersteund door haar man Oene Gerryts en haar schoonouders, Hilck Oenedr en Sybe Pyters.

Jongste zoon Gerrit wordt boer en mederechter in Oppenhuizen. Hij trouwt in 1606 met de 21 jarige Lolck Louws. Hij is dan 23 jaar. Hij overlijdt ergens tussen 1643 en 1647.
De vroeger schoonmoeder van Hylck, Marij Pieters, woonde net als zij ook in Oppenhuizen. Na het overlijden van haar echtgenoot en haar zoon Gerrit huurde Marij veertien pm. grond van de kerk in Oppenhuizen, zoals opgetekend op 7 februari 1581. Dit stuk grond, eerder vermeld in 1511 onder de naam "Heer Wopke vicarius landen", stond bekend als "die grote fenne". Het grensde aan de oostzijde aan Hoijta Wala en aan de westzijde aan het kerkhof van Oppenhuizen.
Toen de eerste echtgenoot van Hylck, Romcke Gerrits, zo rond 1581, overleed en ze hertouwde kreeg ze een geschil met haar vroegere schoonmoeder Marij Pieters. Bij de rechtszitting werd Hylck Oenes vertegenwoordigd door haar moeder Trijn Jansdr uit het dorp Broek. Haar moeder wordt haar voogd genoemd. Haar vader was toen al overleden.
In 1583 had Marij Pieters als grootmoeder van het weeskind van haar overleden zoon Gerrit Romckes, een conflict met de moeder van Hylck, Trijn Jansdr. Trijn, die in Broek woonde, was de weduwe van Oene Rouckes en trad op namens zichzelf en als voogd over Hylck Oenedr. Uiteindelijk kreeg Marij geen gelijk in de zaak.
Op 1 oktober 1556 hadden Romcke Gerryts, en Gosse Andringa in Oppenhuizen juridische conflict over een rechterlijke beslissing. Dit leek te maken te hebben met een andere zaak diezelfde dag, waarbij Gosse voor zijn kinderen met zijn overleden vrouw Geel en namens de kerk van Oppenhuizen handelde.
Hij was boer in Oppenhuizen. Zijn weduwe was in 1610 hertrouwd.
Hylck Oenes werd geboren als boerendochter in Broek. Ze was het op één na jongste kind.
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.
Eind februari 1552 moesten de weerbare mannen in Friesland zich met hun wapens laten registreren om in geval van nood de regio te verdedigen. Dit waren de mannen van Oppenhuizen en Uitwellingerga in 1552. Hylck en Sijbes waren er toen nog niet. Wellicht stond de vader van Peter Sijbes erbij. De vroegere schoonvader van Hylcke, Romcke Gerrits stond er met zijn roer (een vuurwapen) en degen wel bij.
Oppenhuizen heette toen Oppenhuysum
De 80 jarige oorlog
In 1568 brak de tachtig jarige oorlog uit. In Oppenhuizen en Uitwellingerga zullen ze er niet veel van gemerkt hebben.
Ruim voor de 80 jarige oorlog kon je echter al vervolgt worden als ketter en wederdoper. Er waren protesten, brandbrieven, aanvallen op kloosters en steun voor het gewapend verzet. De straffen hiervoor waren wreed. Ook in de Friese steden werden mensen gemarteld, verbrand of verdronken.
Ook in Friesland werden mensen om hun geloof verbrand of verdronken. In Oppenhuizen en Uitwellingerga lagen echter geïsoleerd. De dorpen waren alleen over het water te bereiken. Alles ging hier 80 jaar lang gewoon zijn rustige gangetje.
Pas in 1580 werd de onrust in de omgeving van Sneek merkbaar.
De Spanjaarden in Oppenhuizen in 1583?
1580: De beeldenstorm van Oppenhuizen
80 jarige oorlogBronnen




