Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Akkerwoude in de 18de eeuw

Op de kaart van Schotanus uit 1718 bleef Akkerwoude een dorp met weinig bebouwing langs de Voorweg. Landbouw, veehouderij en kleine ambachten bepaalden het dagelijks leven.

Boerenerf rond 1715.

Boerenerf rond 1715.

1712: Catharina Schrader wordt gehaald

In augustus 1712 werd de Dokkumer vroedvrouw Catharina Schrader naar Akkerwoude geroepen. Haar aantekening hoort bij de vele ritten en vaarten die zij vanuit Dokkum naar dorpen in de omgeving maakte. Bij moeilijke bevallingen kon een gezin na een plaatselijke vroedvrouw alsnog hulp van buiten het dorp zoeken.

Catharina Schrader in Akkerwoude in 1712

Een molen die van eigenaar verandert

In 1762 werd de korenmolen van Akkerwoude verkocht. Nadat de molen van Rinsumageest was omgewaaid, werd hij daarbij aangeduid als de enige roggemolen van de grietenij. In 1777 kwam er een nieuwe roggemolen. Zo'n molen was voor boeren van praktisch belang: graan moest er worden gemalen tot meel.

Huizen aan de Voorweg

Een bewaard huis draagt het jaartal 1768. Zulke afzonderlijke huizen passen bij het kaartbeeld: geen gesloten dorpsstraat, maar erven met open ruimte ertussen.

1762: de enige roggemolen van de grietenij

Een verkoopaankondiging in de Leeuwarder Courant van mei 1762 noemde de Akkerwouder roggemolen met bakkerij. Omdat de molen van Rinsumageest kort daarvoor was omgewaaid, werd hij toen de enige roggemolen van de grietenij genoemd. Voor boeren en bakkers was dat geen onbelangrijk detail: maalcapaciteit bepaalde waar graan heen moest en hoe ver men daarvoor reisde.

Korenmolen rond 1715.

Korenmolen rond 1715.

1777: nieuw gebouwd, 70 voet vlucht

In oktober 1777 werd opnieuw een roggemolen aangeboden, nu omschreven als van de grond af nieuw gebouwd en met 70 voet vlucht, de diameter van de wieken. In 1778 volgde alweer een verkoop. De advertenties maken een bedrijf zichtbaar dat niet alleen uit een molen bestond, maar ook met bakkerij en eigendomsoverdracht verbonden was. De zaak van Hendrik Lieuwes in 1797 geeft later in de eeuw een heel ander lokaal verhaal.

Landschap rond 1715.

Landschap rond 1715.

Wat is nog herkenbaar?

  • De Voorweg als oude hoofdroute.
  • Enkele erven en gebouwen die uit de 18de eeuw of hun directe opvolgers stammen.
  • De verbinding met Dokkum, waar Catharina Schrader woonde.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.