Toen en Toen ..
ZoekenHet verhaal van Friesland

Driesum in de 18de eeuw

De 18de eeuw is voor Driesum goed gedocumenteerd. Rinsma State werd vernieuwd, de molen verdween en aan het einde van de eeuw kreeg het dorp een nieuw schoolhuis. Uit dezelfde periode zijn ook persoonlijke aantekeningen van vroedvrouw Catharina Schrader bewaard gebleven.

Zuivelbereiding rond 1715.
Zuivelbereiding rond 1715.

Catharina Schrader in Driesum

Vroedvrouw Catharina Schrader uit Dokkum werd meer dan eens naar Driesum en de directe omgeving gehaald voor moeilijke bevallingen. Twee van deze gebeurtenissen zijn op Toen en Toen afzonderlijk uitgewerkt.

Dorpsleven rond 1790.

Dorpsleven rond 1790.

1713: een nieuwe kerk

De oude kerk, die waarschijnlijk deels uit tufsteen bestond, werd in 1713 vervangen door het huidige kerkgebouw. Horatius van Aysma van Rinsma State was als kerkheer bij de bouw betrokken; Egbert Michiels wordt als bouwmeester genoemd. De oudere toren bleef aanvankelijk staan en werd pas in de 19de eeuw vervangen.

De molen verdwijnt

In 1714 was de Driesumer windmolen nog steeds weinig rendabel. Hij werd toen op 550 gulden en 10 stuivers gewaardeerd met het oog op afbraak. De afbraak volgde niet meteen, maar tussen 1739 en 1751 verdween de molen uit het landschap.

Rinsma State: van Aysma naar Van Sytzama

Rinsma State was in 1707 verkocht aan kapitein Horatius van Aysma. In de koopbeschrijving stonden meerdere kamers, twee gewelfde kelders, een schuur, paardenstal, drie tuinen, een kruidentuin, beplanting en ongeveer 85 pondematen land. In 1745 kocht Fecco Dominicus baron van Sytzama de buitenplaats. Hij liet het oude huis vernieuwen; vanaf dat moment bleef de naam Van Sytzama lang met Driesum verbonden.

Buitenplaats rond 1790.

Buitenplaats rond 1790.

1787: schoolhuis na brand

De voorganger van het oude schoolhuis brandde af. Op 5 juni 1787 legde Anna van Sytzama de eerste steen voor het nieuwe gebouw. De school stond dicht bij de kerk. In het huis waren ook woonruimten voor de schoolmeester, met een houten schouw en bedsteden. Het gebouw werd in de 19de eeuw vergroot.

Wat is er nog te zien?

  • De kerk uit 1713 aan de Van Sytzamaweg.
  • Het schoolhuis uit 1787 aan de Tsjerkestrjitte.
  • Boerderijen met 18de-eeuwse oorsprong, waaronder Oostwâld 3 en Achterwei 14.
  • Rinsma State en het park; het huidige hoofdgebouw is jonger, maar de locatie en buitenplaatsstructuur bleven bestaan.

Musea en bezoekerspunten

  • De kerk van Driesum.
  • Rinsma State en omgeving.
  • Tresoar, voor kerkelijke en bestuurlijke archieven.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.