Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Deze pagina is gebaseerd op de bewaard gebleven aantekeningen en latere herinneringen van vroedvrouw Catharina Geertruida Schrader. Zij was als vroedvrouw actief van 1693 tot 1745 en woonde in deze jaren in Dokkum .

Driesum, 3 augustus 1711: handen, voeten en navelstreng tegelijk voor

Op 3 augustus 1711 werd Catharina naar Driesum gehaald, bij Gerrit Piers en zijn vrouw. Gerrit wordt in het Memoryboeck als kleermaker aangeduid.

Landschap rond 1715.

Landschap rond 1715.

Een andere vroedvrouw was al een hele dag bij de barende vrouw geweest. Toen Catharina arriveerde, lagen zowel de handjes als de voetjes van het kind bij de geboorteopening. Ook de navelstreng hing naar buiten. Het kind was toen al overleden.

"Vont ick de hannties en de vooeties gelick tot de geborrte. De navelstreng butten de geborrte."

In modern Nederlands: "Ik vond de handjes en voetjes tegelijk bij de geboorteopening. De navelstreng hing naar buiten."

Vroedvrouw handen wassen voor bevalling

Een bevalling in een Fries huishouden rond 1715. Catharina werkte vrijwel altijd bij haar patiënten thuis.
Bevalling en kraamzorg .

Catharina schoof het hoofd van het kind opzij, zocht de voeten en bracht het kind vervolgens aan de voeten naar buiten. Zij schreef dat dit binnen ongeveer een kwartier lukte.

Zij noteerde dat de aanwezigen daarover zeer blij en verwonderd waren. Bij het kind zag zij bovendien een navelbreuk die volgens haar al in de baarmoeder was ontstaan en ongeveer zo groot was als een eendenei.

Catharina schreef dat de moeder na de bevalling goed bleef. Zij noteerde voor haar hulp één gulden en drie stuivers.

Keuken rond 1715.

Keuken rond 1715.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Kaart van Driesum

Driesum en de directe omgeving op de actuele kaart.

Catharina Schrader

Verder lezen

Meer over Catharina

Catharina Schrader: overzicht

Nijkerk: Alltie Jouwkes, 1711

Kuikhorne: de vrouw op nat stro, 1712

Bron

Catharina Geertruida Schrader, Memoryboeck van de vrouwens. Het notitieboek van een Friese vroedvrouw 1693-1745, bewerkt door M.J. van Lieburg.

Oorspronkelijke tekst in DBNL

Dokkum op de kaart van Schotanus uit 1664. De Hogepol, waar Catharina woonde, ligt bij de Hanspoort.

Bekijk de volledige kaart van Dokkum uit 1664.

Dagelijks leven

Dokkum rond 1710

Een Friese stad in het begin van de 18de eeuw. In straten, stegen en huizen zoals deze lag het werkterrein van Catharina.
Dokkum in de 18de eeuw .

Ziekenzorg ziekbed verzorging familie woonkamer rond 1750.

Een beeld uit het dagelijkse leven in Friesland in de tijd van Catharina Schrader. Het helpt de woon- en werkomgeving van haar patiënten voor te stellen.
Gezondheidszorg .

Driesum rinsema state rond 1790.
Dorpsleven rond 1790.

Dorpsleven rond 1790.

Kraamzorg rond 1714.

Kraamzorg rond 1714.