Toen en Toen ..
ZoekenHet verhaal van Friesland

Buren: boeren aan het oosteinde

Buren lag oostelijk van Nes. De bewoners gebruikten land, hooilanden en gemeenschappelijke weiden. Het wapenregister van 1558 noemt de buurt als "In de Buijren". Bij het dagelijkse werk hoorde de vraag wanneer vee op de weide mocht, wie hooi kon maaien en wie de dijken en sloten onderhield. Deze regels gaven een huishouden rechten, maar ook werk en kosten.

Hooioogst rond 1550.

Hooioogst rond 1550.

Weide voor wie in het dorp woonde

In 1627 maakten bewoners van Nes in het duin en Nes in de Buren afspraken over maaien, hooivervoer en de opening van de gemeenschappelijke weide. Later ontstond een afzonderlijk beheer van Burens gronden. Een bijzondere toelating gold voor een boer wiens schoorsteen de hele winter in Buren had gerookt en wiens vee daar had gestaan. Zo kon niet iemand alleen voor een voordelige zomerweide tijdelijk vee aanvoeren. Buren in de 17de eeuw en Buren in de 18de eeuw werken die dorpsregels uit.

Buren in de 18de eeuw

Buren in de 17de eeuw

Een huis met stallen

De verkoopakte van Jacobus Kok en Antje Sipkes uit 1817 noemt hun woonhuis, boerenschuur en schapenschuur op een half med land, plus stukken in de duinen en bij Nes. De totale koopsom was 2.350 gulden. Op de Kooiweg stond een boerderij die in 1806 voor het paar was gebouwd. Het gebouw is in 2005 afgebroken en in dezelfde stijl herbouwd; de jaarankers zijn teruggekomen. Buren in de 19de eeuw vertelt wat de akte over het erf en de buren laat zien.

Buren in de 19de eeuw

Boerenerf rond 1715.

Boerenerf rond 1715.

De oostelijke grond

Ten oosten van Buren lagen het Oerd en Neerlands Reid. Het vee kon er in de zomer grazen, terwijl stormen en verschuivend zand de gronden veranderden. Het huidige landschap is geen ongewijzigde kaart van de 17de eeuw. Wie de oude buurtschappen precies op een hedendaagse kaart wil plaatsen, moet rekening houden met verdwenen kwelders en duinen.

Landbouw rond 1700.

Landbouw rond 1700.

Wat is nog zichtbaar?

  • Het stratenpatroon van Buren en de richting van de Kooiweg.
  • De herbouwde boerderij met jaarankers uit 1806; het gebouw zelf is nieuw.
  • Het oostelijke weide- en duinlandschap richting Neerlands Reid en het Oerd.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.