Ballum: bestuur en werk naast elkaar
In Ballum stond het slot van de Van Cammingha's, de heren van Ameland. Naast dat bestuur leefden gezinnen van akkers, vee, brood bakken en zeevaart. In 1558 moesten ook Ballumer huishoudens voor de verdediging van het eiland wapens bezitten of verkrijgen. Een overzicht van het dorp kan daarom niet bij het slot alleen beginnen: de woningen, stallen, molen en dorpsweiden hoorden eveneens bij het dagelijkse leven.
Hooioogst rond 1550.
Een nacht in 1571
Op 27 juni 1571 kwamen geuzen onder leiding van de Amelander Jelmer Jelmers in Ballum. Zij namen rentmeester Jan van Gelder mee. Een veel latere, uitvoerige navertelling beschrijft hoe zij bij zijn keukenraam aanklopten, geld uit een doos haalden en zijn vrouw Trijn bij de onderhandeling betrokken raakte. De aanval op Ballum en de gijzeling houdt de navertelling en de oudere kern van het verhaal gescheiden.
Van pachthoeve naar bakkerij
Het slot bezat niet alleen een woongebouw, maar ook land, stallen en gebouwen voor boeren en dieren. In het pachtcontract van 1751 staan hooi, stro, paarden, schapen en grond in de Ballumer Miede. Een boer moest voor zijn eigen bedrijf zorgen terwijl sommige stallen en tuindelen voor de heer gereserveerd bleven. Ballum in de 18de eeuw werkt de pachtvoorwaarden uit.
Korenmolen rond 1715.
Voor het brood waren een molen en bakkers nodig. De standerdmolen ging in 1841 in verkoop en werd in 1842 afgebroken. In de 19de eeuw werkten leden van de families Bakker en Nobel als bakker, soms naast een landbouwbedrijf. De stormvloed van 1825 kostte de Ballumer boer Douwe Metz ongeveer negentig schapen. Ballum in de 19de eeuw beschrijft deze gezinnen en verliezen.
Landbouw rond 1700.
Wat is nog zichtbaar?
- De plek van het vroegere Camminghaslot en het terrein rond de oude tuinen.
- Het stratenpatroon van Ballum en de oudere erven aan de Camminghastraat en Gerrit Kosterweg.
- De Ballumer Miede en de route naar de zuidelijke kust.
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.